Konut, ipotek bankacılığı ve Türkiye

Abstract

İnsanların en temel ihtiyaçlarından biri olan barınmayı sağlayan fiziksel ortam olarak konut, temel toplumsal birim olan haneyi bir arada tutan fiziksel ve moral mekanlar bütünüdür. 1996 Yılında yapılan Habitat II kapsamında ortaya konan temel hedeflerden biri ise herkese yeterli konut olmuştur. Konutun bir insan hakkı olduğu kabul edildiğinde, herkes için yeterli konutun niteliğini daha ayrıntılı olarak tanımlamak giderek önem kazanmaktadır. Tezin giriş bölümü konut kavramına ve sosyal önemine değinmekte ve ekonomideki yerini vurgulamaktadır. Çalışmamın birinci bölümü konut finansmanının genel ilkelerine ayrılmıştır. İlk kısımda tasarruf, yatırım ve konut arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Konut finansmanı ile enflasyon arasındaki ilişki, konutların enflasyona karşı korunup korunmadığının tartışılması, ve konut finansmanı alanındaki riskler ikinci kısmı oluşturmaktadır. İkinci bölüm konut finansmanında ipotek piyasaları ve ipotek bankacılığının önemine ayrılmıştır. İlk olarak borçlu ve ipotek ilişkileri, daha sonra ipotek bankacılığının genel ilkeleri anlatılmaktadır. İkinci adım ipotek piyasaları ve fonksiyonlarının tartışılmasına ayrılmıştır. Konut yatırımlarında ve kredilendirme işlemlerinde yaşanan başlıca sorunlar özetlenmekte bu bağlamda ipotek piyasalarına yönelik riskler ayrıntılı olarak tartışılmakta ve gelişmekte olan piyasalarda bu riskin nasıl karşılanacağının ipuçları verilmektedir. Tezin üçüncü bölümü Türkiye'de konut sektörü ve finansmanı konusunu incelemektedir. Sekizinci beş yıllık kalkınma planının, hedefleri ve yol haritası ayrıntılı olarak tartışılmakta; daha sonra da konut finansmanında mevcut durumun geniş bir özeti ve geleceğe yönelik öneriler verilmektedir. Tezin sonuç bölümü sonuçların tartışılması ve değerlendirilmesine ayrılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak Türkiye'de kamu önderliğinde önerilen finansman modelleri ele alınmakta; ayrıca özel sektörün etkin rol aldığı modellere girilmektedir. Çalışma makro bir modelin ana başlıklarının sunulması ile sona ermektedir.

Housing is the driving force of bringing and keeping the household both morally and physically together. The Habitat II Conference which was held in 1996, emphasized the very same fact by declaring that a house for everyone is and shall be the primary objective. The introduction section is devoted to the concept of housing and its social and economic significance. First chapter, discusses the basic principles of housing finance. Initially the relationship among household savings, investments and housing is taken up. The latter part of the section discusses the relationship between housing finance and inflation. The last part of section is reserved for identification of the risks involved in housing finance. Second chapter starts with the introduction of the principles of mortgage banking, mortgage markets and housing finance. Discussion of the primary and secondary mortgage markets follow. A substantial portion of the chapter is on the past experience based on the problems encountered during mortgage processes, especially in developing countries. The third chapter discusses the housing sector in Turkey and the financing infrastructure. Eighth five year development plan, the goals and the road map are discussed in detail. The latter part of the chapter discusses the present status and the future of housing finance options available to the public. Final section is devoted to the discussion of the result and critical evaluation of the housing finance options as proposed by the Plan. It also proposes the basics of a macro plan developed for the future of the mortgage banking in Turkey.