Gelişmekte olan ülkelerde finansal piyasalar ve Türkiye örneği

Abstract

Gelişmekte olan ülkelerde finansal piyasalar, yalnızca yaşadıkları sert düşüşleri dünyanın geri kalan ekonomilerine yansıttıkları için değil, aynı zamanda dünya nüfusunun çoğunu oluşturmaları nedeniyle önem taşımaktadırlar. Bu nedenle hem bu piyasalardaki hem de bu piyasalarla dünyadaki geri kalan piyasalar arasındaki finansal akımlar ve kurumlar kaçınılmaz bir şekilde önemlidir. Bu çalışmada, genelde gelişmekte olan ülkelerdeki finansal piyasaların uluslar arası finans sistemindeki rolü ve özelde Türkiye’nin finansal sistem yapısı, tarihsel bir perspektiften araştırılmıştır. Ayrıca, bu ülkelerin finansal sektör politikalarındaki değişiklikler dünya konjonktürü çerçevesinde incelenmiştir. Gelişmekte olan ülkelerde finans sektörü, birkaç finansal kurumun veya doğrudan devletin denetimindedir. Gelişmekte olan ülkeler, kronik enflasyon, siyasi belirsizlik gibi sorunlar yaşamaktadır. Bu ülkelerde kamu kesimi büyük bir borç baskısı altındadır ve devlet bütçe açıklarını finanse etmek için finans piyasalarının müşterisi haline gelmiştir. Ekonominin gelişme süreci tamamlandıkça, gelişmekte olan ülkelerde sermaye piyasası bankacılık sektörünün yerini almaktadır. Bu ülkelerin finans piyasalarının genel olarak etkinlikten yoksun olduğu sonucuna varılmıştır. Uluslar arası finans piyasalarının ve finansal araçların sayı ve nitelik açısından artması, gelişmekte olan ülkeler için ekonomik büyüme ve kalkınma konusunda hem elverişli imkanlar sunmuş, hem de bu ülkeleri sermaye hareketlerinin oluşturduğu daha fazla risk ve belirsizlikle karşı karşıya bırakmıştır. Anlaşılmıştır ki, sağlıklı işleyen bir finansal yapı için, gelişmekte olan ülkeler, öncelikle belli bir ekonomik evrim sürecini tamamlamalı, temel makro ekonomik dengelerini sağlamalı ve finans sektörünün alt yapısını sağlam temellere oturtmalıdır.

Financial markets in emerging countries are important not only because they reflect their precipitous downfall through the economies of the rest of the world but also because they have most of the world’s population. Therefore, financial flows and institutions both within those markets and between those markets and markets in the rest of the world are inevitably important. In this study, generally, the role of the financial markets in emerging countries in the international financial system and particularly Turkey’s financial sector structure are investigated from a historical perspective. Also, the changes in those countries’ financial sector policies are examined around the world’s conjuncture. Financial sector in emerging countries is controlled by some financial institutions or directly by government. Emerging countries experience problems like chronic inflation and political uncertainty. The public sector is under vast debt pressure and government becomes the client of financial markets to finance budget deficits. As the development of economy is completed, the capital market in emerging countries supersedes the banking sector. It is concluded that financial markets of those countries are generally lack of efficiency. The increase of international financial markets and financial instruments in quantity and quality both presents adequate opportunities to emerging countries about economic growth and development, and engenders them to face with more risk and indefiniteness formed by capital movements. It is emerged that for a healthy financial structure, firstly emerging countries must complete a definite economic evolution period, ensure basic macroeconomic equilibrium and put financial sector’s infrastructure on a healthy footing.