İmâm-ı A’zam Ebû Hanîfe’nin Kur’ân anlayışı

Abstract

Tez Özeti İMÂM-I A’ZAM EBÛ HANÎFE’NİN KUR’ÂN ANLAYIŞI Ebû Hanîfe, İslâm düşüncesinin teşekkül devrinde yaşayan ve ortaya koyduğu düşüncelerle o dönemin fikir hayatına yön veren önemli bir şahsiyettir. O, düşünce sisteminin temeline Kur’ân-ı Kerîm’i koymuş ve yaptığı tüm ictihadlarda da onu ilk kaynak olarak kullanmıştır. Ebû Hanîfe’nin Kur’ân anlayışını ele aldığımız araştırmamızın ilk bölümünde, onun fikirlerinin oluşumunda etkili olan kişisel hayatı, yaşadığı bölgenin sosyo-kültürel yapısı, siyasî hadiseleri ve dönemin fikrî akımlarına inceledik. İkinci bölümde ise, öncelikle Ebû Hanîfe’nin, Kur’ân’ın tanımı, yorumlanması, İlahî kelamın mahiyeti ve başka dillere tercüme edilmesi gibi hususlardaki görüşlerini tespit etmeye çalıştık. Bu bölümde ayrıca, Kur’an’ın anlaşılmasında bilinmesi elzem olan Kur’ân ilimleri hakkındaki onun bilgisini ve yaklaşımlarını araştırdık. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise, Ebû Hanîfe’nin Kur’ân’ı yorumlama usulü ve bu çerçevede yaptığı Kur’ân yorumlarına yer verdik. Çalışmamızı, Ebû Hanîfe’nin Kur’ân anlayışını ortaya koyan tespitlerimiz ile onlar hakkındaki değerlendirmelerimize yer verdiğimiz sonuç bölümü ile tamamladık. Dissertation

THE GREAT IMAM ABU HANIFA’S UNDERSTANDING OF THE QUR’AN Abu Hanifa lived during the formation of the Islamic thought. His ideas influenced and shaped the ideas of his time seriously. He considered the Qur’an as the basis of his system of thought and used it as the first and foremost source in all of his ijtihads. In the first chapter, I analyzed some of the factors having impacts on the formation of his thoughts such as his personal life, socio-cultural structure of the place where he lived, the political events and different schools of thought of his time. In the second chapter, I identified Abu Hanifa’s ideas on the definition of the Qur’an, its commentary, the nature of the divine kalam and its translation into different languages. In the same chapter, I also explored his knowledge and approaches to the al- ulum al-Qur’an which have to be learned in order to understand the Qur’an. The third chapter is dedicated to his methods of commentary of the Qur’an and some of his commentary of Qur’an. I finalized my paper with a conclusion in which I put forth Abu Hanifa’s understanding of the Qur’an and my evaluations on it.