Doksanlar Türkiyesi’nde Altkültür Müzik Yayıncılığı: Fanzinler

Abstract

Türk basın tarihi içerisinde müzik yayıncılığına odaklanıldığında oldukça sınırlı bir faaliyetten söz edilebilmektedir. Cumhuriyet öncesi ve sonrası sürecin de ele alındığı bu çalışma, doksanlı yıllarda müzik üretimi ile ilgilenen altkültür gruplarına ve bu grupların fanzin yayıncılığı faaliyetlerine odaklanmıştır. Zira dönem 1980’leri takip eden ekonomik gelişmelerin de etkisiyle toplumsal alanda dönüşümlerin yaşandığı, müzik üretimi hususunda da her alanda çalışmaların arttığı bir zamandır. Dolayısıyla bu çalışmada protest bir duruşun kolektif bir bilinçle şekillenmesinden oluşan altkültür grupları, kendilerini ifade ettikleri müzik tarzıyla bütünleşmeleri üzerinden özellikle rock, heavy metal ve punk müziği kapsamında konu edilmiş, bu bağlamda hem literatür taramaları hem de nitel bir araştırma yöntemi olan doküman analizi metodu kullanılarak fanzin yayıncılığı faaliyetlerine yönelik bir durum tespitinin yapılması hedeflenmiştir. Çalışmanın neticesinde birtakım sosyal, siyasal ve ekonomik sebeplerle doksanlı yıllarda rock, heavy metal ve punk altkültürlerin fanzin yayıncılığıyla ilgilendikleri ancak hip-hop, rap, arabesk ve Roman müzikle ilgilenen altkültür grupların fanzin yayıncılığı konusunda bir etkileşimlerinin olmadığı tespit edilmiş ve bu durumun olası sebeplerine değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: müzik yayıncılığı, 1990’lar, altkültür, fanzin, doküman analizi.In the history of Turkish press, a limited activity can be observed when it comes to music publishing. This study covers the pre-Republic and post-Republic periods, with a particular focus on subculture groups interested in music production during the 1990s and their fanzine publishing activities. The era following the 1980s was marked by economic developments, which, in turn, led to societal transformations and an increase in music production across various genres. Therefore, in this study, subculture groups formed through a collective consciousness embodying a protest stance are the subject, primarily focusing on music genres such as rock, heavy metal and punk music. The aim is to assess the situation using document analysis, which involves fanzine publishing activities, literature reviews, and a qualitative research method. As a result of the study, it was found that rock, heavy metal, and punk subcultures were engaged in fanzine publishing due to certain social, political, and economic reasons. However, subculture groups interested in hip-hop, rap, arabesque, and Romani music showed no interaction in terms of fanzine publishing. The potential implications of this discrepancy are also discussed. Keywords: music publishing, 1990’s, subculture, fanzine, document analysis.