Hadis usulü açısından Bid’at Ehli Raviler ve rivayetlerinin değeri

Abstract

Hadis usûlü açısından bid'at ehli raviler ve rivayetlerinin değeri isimli tezimiz giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte bid'at kavramı ele alınmış olup lugat ve terim manaları etraflıca izah edilmiştir. Terim manasıyla ilgili olarak alimlerin görüşlerine yer verilmiştir. Birinci bölümde bid'at ehli fırkalar, ehl-i sünnet alimlerinin bid'at ehline bakışı ve bid'at ehlinin itikâdî açıdan durumu anlatılmıştır. Bid'at ehli fırkalar altı kısımda incelenmiştir. Bu fırkalar, Şia, Havâric, Kaderiyye, Cehmiyye, Mürcie ve Mu'tezile'dir. Ehl-i sünnet alimlerinin bid'at ehline bakışı kısmında bid'atlara girenlerin yerilmesi konu edilmiş ve sırasıyla ayet ve hadisler, Sahâbe kavilleri ve alimlerin görüşleri yeteri kadar açıklanmıştır. Bid'at ehlinin itikâdî açıdan hükmü kısmında Kur'an ve Sünnet çerçevesinde ehl-i sünnet alimlerince bid'atlara giren kimselerin İslam'dan çıkıp çıkmadıkları konusu işlenmiştir. İkinci bölümde hadis usûlü açısından bid'at ehli ravilerin rivayetlerinin değeri ele alınmıştır. Bu bölüm dört kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda, bid'atlarıyla küfre giren ravilerin rivayetlerinin değeri işlenmiştir. İkinci kısımda, bid'atlarıyla fıska giren ravilerin rivayetlerinin değeri ele alınmıştır. Üçüncü kısımda, yapılan değerlendirmelerden en doğru olanı hakkında serdedilen görüşlere yer verilmiştir. Son kısımda, bid'atçı ravilere ayrıntılı bir şekilde misaller verilmiştir. Hadisçilerin, Resûlullah'ın hadislerini dolayısıyla İslam'ın ikinci kaynağı olan Sünnet'i koruma adına çok titiz davrandıkları tezimizde ulaştığımız önemli bir neticedir. Hadisçiler, bir ravi bid'at ehlinden oldu diye o kimsenin hadislerini terketme yoluna gitmemiş, o ravinin durumunu iyice gözden geçirdikten sonra eğer aradığı şartlara uyuyorsa öyle bir raviden rivayette bulunmada bir beis görmemiştir.