Dr. Refik Saydam’ın başbakanlığı dönemindeki icraatları (1939-1942)

Abstract

Bu çalışmada Dr. Refik Saydam'ın, Başbakanlık dönemi (1939-1942) anlatılmaya çalışılmıştır. Saydam'ın hayatı, kişiliği, Osmanlı döneminde, Millî Mücadele döneminde ve Cumhuriyet Türkiye'sinde yapmış olduğu çalışmalar da bu araştırmada yer almıştır. Dr. Refik Saydam, 1920'de BMM'de görev almış, 10 Mart 1921'den itibaren, kısa sürelerle ara verdiği Sağlık Bakanlığı görevini Başbakan olana dek sürdürmüştür. Bu dönemde çok önemli çalışmaları olmuştur. Saydam, devletin sağlık teşkilatının kurulmasında, sağlıkla ilgili kanunların çıkarılmasında, hastaneler açılmasında, doktor, sağlık memuru, ebe ve hemşire yetiştirilmesinde büyük katkılarda bulunmuştur. Merkez Hıfzısıhha Enstitüsü'nün kurulması ve Merkez Hıfzısıhha Mektebi'nin açılması, Dr. Refik Saydam'ın Sağlık Bakanlığı döneminde yaptığı önemli çalışmalardır. Saydam, 1925'te başlamış olduğu Kızılay Başkanlığı görevini de, Başbakan olana dek sürdürmüştür. Dr. Refik Saydam, 25 Ocak 1939'da Başbakan olmuştur. Başbakanlığı döneminde 1939 Genel Seçimleri yapılmış, Cumhuriyet Halk Partisi V. Büyük Kurultayı gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde, eğitim ve kültür alanında önemli çalışmalar yapılmış, Köy Enstitüleri kurulmuştur. Saydam Hükümeti, II. Dünya Savaşı'nın ilk yarısı olan dönemde görev yapmıştır. Uygulanan barışçı dış politika ile Hükümet, Türkiye'nin savaş dışı konumunu korumayı başarmıştır. II. Dünya Savaşı'nın getirdiği ekonomik sıkıntılar nedeniyle, Saydam Hükümeti bu konuda birtakım önlemler almıştır. Millî Korunma Kanunu çıkarılmış ve uygulamaya konmuştur. Saydam Hükümeti'nin görevi, 8 Temmuz 1942'de Başbakan Dr. Refik Saydam'ın vefatı ile sona ermiştir.