Aşar’ın kaldırılma süreci

Abstract

AŞAR'IN KALDIRILMA SÜRECİ Cumhuriyetin ilanını takiben gelir dağılımı üzerinde yapılan en önemli iktisat politikası kararı, 1925 yılında aşarın kaldırılmasıdır. Aşar uygulandığı döneme kadar devlet bütçesinin en önemli gelir kaynağını oluşturmaktaydı. Tarıma dayalı olan ekonomide nüfusun çoğunluğunu oluşturan çiftçi kesiminin talepleri ve milli mücadelede önemli destek sağlamış büyük toprak sahiplerinin baskısı, hükümetin geniş çaplı bir toprak reformu yapmasını engellemiştir. Hükümet toprak reformu yerine aşar vergisini kaldırmıştır. Ancak, bu kararla önemli bir devlet gelirinden vazgeçilmesi ve sanayileşme çabasındaki Türkiye'nin vergi yükünü tarımdan alarak tarım-dışı kesime kaydırmış olması zaman içerisinde ekonomik yapıda olumsuz etki göstermesine neden olmuştur. Bu çalışmada Aşar vergisinin kaldırılmasının nedenleri ve sonuçları ile bu kararın alınmasında etkili olan sınıflarının oluşum süreçleri; Osmanlı toprak düzeninin ilk halinden cumhuriyetin ilanına kadarki zamana kadar toprak mülkiyetininde değişim ve dönüşümleri incelenmiştir.