Uluslararası ilişkilerde kamu ve sivil toplum kuruluşlarının stratejik işbirliği: tika faaliyetleri analizi

Abstract

1960’lardan sonra uluslararası arenada kurumsallaşmış bir kalkınma işbirliği ya da dış yardım faaliyetlerinde Devlet Destekli Sivil Toplum Kuruluşları- Goverment Organised Non Govermental Organisations (GO-NGOs) ön plana çıkmıştır.1980’li yıllarla birlikte Türkiye, Yumuşak Güç Stratejisinin ürünü olarak kalkınma, dış yardım ve işbirliği alanlarını daha yakından takip etmiştir. 1991 yılında SSCB’nin dağılmasından sonra bu alanda kurumsal yapıya geçişin gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu amaçla, 1992 yılında Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) kurulmuştur. TİKA, 1992’den 1999’a kadar Dışişleri Bakanlığı, 1999’dan 2018’e kadar Başbakanlık bünyesinde faaliyet göstermiştir. Günümüzde ise Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemiyle birlikte T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı çatısı altında faaliyetlerini sürdürmektedir. TİKA, faaliyette bulunduğu ülkelerde kurumsal altyapıların geliştirilmesine ve insan kaynağının etkinliğini artırmakla birlikte, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda kalkınma yardımları ile projeler gerçekleştirmektedir. Bu doğrultuda çalışma, Türkiye’nin uluslararası ilişkilerde önemli kuruluşu olan TİKA özelinde, kamu ve sivil toplum kuruluşlarının (STK) yürüttüğü sosyal, ekonomik ve kültürel etkinliklerin, Türkiye’nin uluslararası saygınlığına ve diplomatik faaliyetlerine etkisini incelemektedir. TİKA’nın 2004-2019 yılları arasındaki faaliyetleri, stratejik eylemleri ve planlamaları ayrıntılı raporlardan oluşmasına karşın araştırmada, belirtilen yöntem çerçevesinde analitik bir şekilde incelenmiş ve değerlendirmesi yapılmıştır. Bu doğrultuda elde edilen veriler ışığında bir soru seti oluşturularak, bir dizi mülakat gerçekleştirilmiştir.

After the 1960s, State Supported NonGovernmental Organizations-State Organized NonGovernmental Organizations (GO-NGOs) have come to the fore in institutionalized development cooperation or foreign aid activities in the international arena. With the 1980s, Turkey followed the areas of development, foreign aid and cooperation more closely as a product of the Soft Power Strategy. After the collapse of the USSR in 1991, the necessity of transitioning to an institutional structure in this field emerged. For this purpose, the Turkish Cooperation and Coordination Agency (TIKA) was established in 1992. TIKA operated under the Ministry of Foreign Affairs from 1992 to 1999 and under the Prime Ministry from 1999 to 2018. Today, TIKA continues its activities under the Ministry of Culture and Tourism, in line with the Presidential government system. While TIKA contributes to the development of institutional infrastructures and increases the efficiency of human resources in the countries where it operates, it carries out development aids and projects in social, economic and cultural areas. In this context, this study examines the effects of social, economic and cultural activities carried out by public and non-governmental organizations (NGO) on Turkey's international prestige and diplomatic activities, in particular TIKA, which is Turkey's important institution in international relations. Although TIKA's activities, strategic actions and plans between 2004- 2019 consisted of detailed reports, the research was analyzed and evaluated analytically within the framework of the specified method.