İlköğretim tarih öğretiminin amaçlarının öğretmen görüşleri ile değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırmada tarih öğretiminin amaçları, tarihsel gelişim ve Milli Eğitim nde sosyal bilgiler dersinin amaçları kapsamında incelenmiştir. Yapılan anket ve mülakat çalışmaları ile de sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih öğretimine yükledikleri anlamlar ve tarih öğretiminin amaçları hakkındaki görüşleri tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin bu görüşlerine parelel olarak derslerinde uyguladıkları yöntem ve teknikler tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma neticesinde elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir. Literatür taramaları yapılarak ilköğretim tarih öğretiminin amaçları ve sosyal bilgiler programının amaçları analiz edildiğinde özellikle tarih öğretiminin sosyal amaçlarının geniş ölçüde kabul gördüğü ortaya çıkmıştır. Bu veriler doğrultusunda ilköğretim tarih konularının teoride disiplin içi amaçlarla sosyal amaçların birlikte düşünülmesine rağmen, uygulamada sosyal amaçların temel alındığı saptanmıştır Anket çalışması sonucunda öğretmenlerin görüşlerinde tarih öğretiminin sosyal amaçlarının ağırlık kazandığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, öğretmenlerin derslerinde uyguladıkları yöntem ve teknikler tek tek incelendiğinde, uygulamaların da tarih öğretiminin sosyal amaçlarına uygun ve parelel dağılım gösterdiği görülmüştür. Mülakat çalışmasında da mülakata katılan sosyal bilgiler öğretmenlerinin, ülkemizdeki genel yaklaşıma, uygulanan eğitim politiklarına ve ders programındaki hedeflere parelel olarak tarih öğretimini vatandaşlık eğitiminde bir araç olarak düşündükleri görülmüştür. Öğretmenlere göre tarih öğretimi toplumun ihtiyacı olan dürüst, etkin, üretken, sevgi, saygı gibi istendik özelliklere sahip vatandaşlar yetiştirmede en önemli role sahip derstir. Yapılan anket ve mülakaat çalışmalarında tarih öğretiminin sosyal amaçlarının ağırlık kazandığı saptanmıştır. Bunun yanı sıra öğretmenlerin derslerinde uyguladıkları yöntem ve teknikler tek tek incelendiğinde uygulamaların da tarih öğretiminin sosyal amaçlarına uygun ve parelel olarak dağılım gösterdiği görülmüştür. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ülkemizde tarih öğretiminin problemlerinin temelinde tarih bilimine bakış açısının pragmatik kaygılara dayanması neticesinde tarih öğretiminden beklentilerin de tarihin özüne aykırı olmasının yattığı yorumu yapılmıştır. Bu yorumlar doğrultusunda üniversite öğretmen eğitimi, program ve ders kitabı hazırlayıcılar için önerilerde bulunulmuştur. In this research, the purposes of history teaching were studied from the perspective of historical development and the national curriculum. Social studies teacher's approach to the history teaching and their thoughts about the purpose of history teaching are examined with the questionnaire and interview. In addition to this techniques and methods used by the teachers and their thoughts are explored Findings of this research are summarised in below: When the sources about the subject are examined and the purpose of primary history teaching and social studies curriculum are analysed, especially the social purposes of history teaching are agreed largely. According to these findings, social purposes of history teaching are the basic aim of social studies curriculum although we accept both the extrinsic and intrinsic purposes of history teaching together in theory İn the result of the questionnaire the social purpose of the history teaching takes the most important part of the teacher's thoughts. Beside this when we examined the methods and technives used by teachers, all the technives and methods are built on the social purpose of history teaching. Social studies teachers who joined to the interviews, see the history teaching as a part of the citizenship education in convinent with the general view in our country's education policy and purpose of the curriculum. According to teachers, history teaching plays the main role in growing citizens who is frank, efficient, productive and responsible. These characteristics are seen as the most necessary features in citizenship. İn convenient with the result of this research, the basic problems of history teaching are caused by the view of history study and the incorrent roles given to history teaching. According to this comment some advices are given for history teaching deportmants of unıversity, for curriculum and text book authors.