Ateist ve teist varoluşçu ahlâkın mukayesesi : Sartre ve Kierkegard örneğinde

Abstract

Bu tezin gayesi ateist ve teist olmak üzere iki kola ayrılan varoluşçuluğun ahlâk düşüncesi bakımından bir mukayesesini sunmaktır. Ateist ve teist varoluşçu filozofları temsilen Sartre ve Kierkegaard örneğinde ele alınan bu mukayesede giriş kısmını takiben iki bölüm yer almaktadır. İlk bölümde öncelikle varoluşçuluğun insanı merkeze alan bir düşünce olduğuna değinilmiştir. Varoluşçuluk insanın öznelliğine ve bireyselliğine önem vermektedir. Bu önem varoluşçu filozofların yalnızca düşüncelerinde değil onların yaşamlarında da görülmektedir. Bununla birlikte varoluşçu öznellik ile modern düşüncedeki öznellik anlayışının ayrımına dikkat çekilmiştir. Ardından dinin varoluşçuluktaki yeri incelenmiştir. Sartre için din birey olmanın önündeki bir engeldir. Kierkegaard’a göre ise din en üstün yaşam kategorisidir. Bölümün sonunda varoluşçulukta dinin nasıl ahlâki problem oluşturduğu araştırılmıştır. İkinci bölümde varoluşçu ahlâkın çıkış noktasını oluşturması itibariyle varoluşçuluğun modern döneme yönelik eleştirileri yer almaktadır. Varoluşçu filozoflar için yaşadıkları çağ insan olmanın anlamına yönelik bir ahlâk sorunudur. Bu konuda varoluşçuların yalnız olmadıkları gözlemlenmiştir. Böylece ikinci başlıkta ilk olarak varoluşçu ahlâkın modernizm problemine ve eleştirelliğine değinilmiştir. Bu mevzunun ardından ‘‘varoluşçu ahlâkın ne ile uğraştığı? Varoluşçuluğun ahlâkın değişimine nasıl yaklaştığı? Ve varoluşçu ahlâkın kaynağının ne olduğu?’’ Soruları araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda insanın kendisinin farkında olmasına önem veren varoluşçuluğun ateist ve teist bakış açılarının farklılıklarına rağmen ortak noktalarının da bulunduğu belirtilmiştir.

The aim of this thesis is to present a comparison of existentialism in terms of ethic thought which is divided into two branches as atheist and theist. This comparison the case of Sartre and Kierkegaard representing atheist and theist existentialist philosophers, consists of two parts after the introduction. In the first part, primarily it is mentioned that existentialism is a thought that puts human at the center. Existentialism attaches importance to subjectivity and individuality. This importance is seen not only in the thoughts of existential philosophers but also in their lives. At the same time, attention is drawn to the distinction between the subjectivity of existentialism with the subjectivity of modern thought. Then the place of religion in existentialism was examined. For Sartre, religion is an obstacle to becoming an individual. According to Kierkegaard, religion is the highest category of life. At the end of the part, it is investigated how religion constitutes an ethic problem in existentialism. In the second part, the criticism of existentialism towards the modern period is taken into consideration as it constitutes the starting point of existentialist ethics. For existentialist philosophers, the era in which they live is a ethic problem for the meaning of being human. It was observed that existentialists were not alone in this consideration. Thus, in the second chapter, first of all, the problem and critique of existentialist ethics are discussed. After that, questions of what is existentialist ethics about? How does existentialism approach the change of ethic? And what is the source of existentialist ethics? were investigated. As a result of the study, it is stated that despite the differences in the viewpoints of atheist and theist existentialism, which attaches importance to human awareness, they have common points.