Ağır ve hafif metal konsantrelerinde farklı yöntemlerle Ti, Mn, cr, Fe, Ni, Zn, Zr tayinleri

Abstract

Yer kabuğunu meydana getiren kayaçlar (taşlar), 3500 civarındaki mineralin çeşitli bileşimlerde bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. Ancak minerallerin çoğu nadir olup, kayaçlarda en çok izlenenler 250 kadardır. İçerdiği minerallerden biri veya birkaçı ekonomik değer taşıyan kayaca, cevher adı verilmektedir. Ekonomik değer, ya yer kabuğundan elde edildiği şekliyle var olmakta yada bazı işlemlerin uygulanmasından sonra kazanılmaktadır. Cevherler, nadiren tek bir mineralden, çoğu zaman da, ekonomik değer taşıyan ve taşımayan, farklı fiziksel ve kimyasal özellikli çok sayıda mineralden oluşurlar. Bu çalışmada, İzmit yöresine ait cevher numunesi İTÜ Maden Fakültesi ile işbirliği yapılarak Maden Fakültesi'nde bulunan çeşitli kırıcı ve öğütücülerle 1 mm'den küçük tane boyutunun altına öğütüldü. Öğütülmüş olan numune Wilfley sallantılı masası kullanılarak ağır, hafif ve şlam mineral fraksiyonlarına ayrıldı ve kurutulmak üzere iki gün boyunca yüksek dereceli fırınlarda bekletildi. Daha sonra kalsinasyon ve yaş , kuru mineralizasyon yöntemleri uygulanarak cevher numunesi çözünürleştirildi. Numune içerisinde, Ti, Mn, Cr, Fe, Ni, Zn ve Zr metallerinin XRD, XRF, ICP ve Gravimetrik analiz metotlarıyla kalitatif ve kantitatif tayini yapılarak, kullanılan çözünürleştirme ve analiz yöntemleri, uygulanabilirlikleri açısından karşılaştırıldı. Analiz sonuçları göz önüne alınarak cevher değerli metaller açısından değerlendirildi. Haziran 2004 Ali Sadi BAŞAK

DETERMİNATİON OF Ti, Mn, Cr, Fe, Ni, Zn, Zr BY DİFFERENT METHODS FROM LİGHT AND HEAVY METAL FRACTİONS Rocks, which forms the Earth's crust, are consist of different combinations of approximately 3500 minerals. However, most of this minerals are rare and in rocks most observing ones are about 250. Rock, which consists one or more economicaly valueble minerals, are refer to ore. Economical value is exist as natural form which obtained from the Earth's crust or aquired after carrying out of some processes. Ores rarely consist of only one mineral. Mostly they consist a number of different economicaly valuable or unvaluable minerals with different physical and chemical properties. In this work, ore sample from İzmit region, in cooperation with the İTÜ Minerology Faculty and using their various breaker and grinder, grinded to particules with size of smaller than 1mm. Grinded sample separated to heavy, light and slime mineral fractions by Wilfley swinging table and waited in the high degree oven for 2 days to dry. Then, the ore sample dissolved by calsination and wet, dry mineralization methods. In ore sample, qualiative and quantitative determination of Ti, Mn, Cr, Fe, Ni, Zn, Zr metals by XRD, XRF, ICP and gravimetric analysis methods, carried out, and determination and dissolvation methods that used, compared as regards to feasibility. Ore, evaluated for valuable metals with take into consideration of the analysis result. June 2004 Ali Sadi BAŞAK