Abderrahmane Sissako sinemasının ulusötesi sinema bağlamında incelenmesi

Abstract

Küreselleşme mefhumu hayatın her alanında olduğu gibi sinemada da etkisini göstermektedir. Filmler yalnızca yapım, dağıtım ve gösterim aşamaları ile değil, kültürün globalleşmesinden dolayı da ulusal bağlamlarından uzaklaşabilmektedir. Küreselleşme kavramı yeryüzündeki halkların birbiri ile yakınlaşmasını tarif etmek için kullanılsa da onlar arasındaki güç ilişkisini büyük oranda muğlaklaştırır. Bu muğlaklık Afrika sinemasının Avrupa ile kurduğu ilişkilerde kendisini fazlasıyla göstermektedir. Yaşadığı sömürüden dolayı kendi filmlerini üretebilmek için 1960'ları beklemek zorunda kalan kıta, günümüzde öz kaynakları yetersiz olduğu için kıta dışından desteklere fazlasıyla bel bağlamış durumdadır. Bu da onu, sinemanın küresel doğasını vurgulamak için literatürde yerini alan ulusötesi sinema kavramı üzerinden okumamıza imkan tanımaktadır. Biz de bu çalışmamızda, ulusötesi sinema kavramı aracılığıyla, filmlerini Avrupa fonları ile gerçekleştiren ve onları çoğunlukla Avrupa'da faaliyet gösteren televizyon kanalları, film festivalleri ve sinema salonları vasıtasıyla seyirciyle buluşturabilen Moritanyalı sinemacı Abderrahmane Sissako'nun sinemasını inceledik. Çalışmamızın sonucunda, Abderrahmane Sissako'nun Frankofon Afrika ülkelerindeki sinema pratiği ile doğru orantılı bir şekilde güçlü bir Avrupa etkisine sahip olduğunu gözlemledik.

The notion of globalisation shows its effect on cinema, as on every part of the life. Films are alienated from their national contexts not only because of the stages of production, distribution and screening but also the globalisation of culture. Although the word 'globalisation' is used to represent the integration among people of different nations, it substantially blurs the power relations between them. This ambiguity shows itself strongly in the relations that African Cinema have with Europe. Today the African continent, which had to wait until 1960s to produce its own films, highly relies upon supports that come from outside of the continent. And this allows us to read African Cinema through the eye of transnational cinema concept which makes its way into the literature to emphasize the global nature of cinema. Here I, with the help of transnational cinema concept, viewed the complicated relationship between Africa and Europe, that lasted until the first years of cinema, through the eye of Mauritanian filmmaker Abderrahmane Sissako who makes his films with European funds and usually can only bring his movies to the audience via TV channels, film festivals and movie theaters operating in Europe. As a result of my study, I observed that Abderrahmane Sissako has a strong European touch on his movies which is directly proportional to the cinematic practice in the Francophone African countries.