Anlamlandırma, başa çıkma ve kutsala yönelme bağlamında türbe ziyaretleri : İstanbul türbeleri örneği

Abstract

Anlamlandırma, başa çıkma ve kutsala yönelme bağlamında türbe ziyaretleri : İstanbul türbeleri örneği Popüler dindarlığın tezahürlerinden olan türbe ziyaretleri, birçok kültürde olduğu gibi Türk kültüründe de önemli bir yer tutmakta olup bu sebepten pek çok disiplinde araştırmaya konu olmuştur. Din psikolojisi de türbe ziyareti konusunu farklı yönleriyle ele alan disiplinlerden biridir. Çalışmanın konusu türbe ziyaretlerinin maneviyat üzerindeki etkisidir. Bu bağlamda türbe ziyaretlerinin bireylerin manevi dünyalarında nasıl bir değişiklik oluşturduğu, manevi motivasyonlarını nasıl şekillendirdiği ve bu ziyaretlerin bireylerin ruhsal-duygusal durumlarına olan etkisi incelenmiştir. Çalışmanın temelinde maneviyat kavramı ele alınmış; özellikle maneviyatın boyutları olan anlamlandırma, başa çıkma ve kutsal ile ilişki kurma süreçleri kapsamında türbe ziyaretlerinin işlevi değerlendirilmiştir. Tezin amacı, türbe ziyaretlerinin bireyi manevi açıdan nasıl etkilediğini, başa çıkma ve anlamlandırma süreçlerinde ne gibi bir rol üstlendiği, bireyin kutsala yönelmesinde ve kutsal ile olan ilişkisinde ne gibi bir işlevinin olduğunu anlamaktır. Tezin konusu kapsamında İstanbul’da bulunan dört türbede araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu türbeler; Aziz Mahmud Hüdâyî, Yahya Efendi, Hz. Yûşa ve Telli Baba türbeleridir. Nitel araştırma yöntemi kullanılan çalışmada toplam 41 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca türbelerde yapılan gözlemler de araştırmada verileri yorumlamada kullanılmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmada, birinci bölümde araştırmanın konusu, problemi, amacı, hedefleri, sınırlılıkları ve varsayımlarından bahsedilmiştir. İkinci bölümde kavramsal çerçeveye yer verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise araştırmada elde edilen veriler, oluşturulan temalar çerçevesinde yorumlanmıştır. Araştırma sonuç bölümü ile son bulmaktadır.

Shrine visiting in the context of meaning making, coping and orientation towards sacred : a study on Istanbul shrines As one of the manifestations of popular religiosity, shrine visits hold a significant place in Turkish culture, as in many other cultures. For this reason, they have been the subject of research in various academic disciplines. The psychology of religion is one such discipline that examines shrine visits from different perspectives. This study focuses on the impact of shrine visits on spirituality. In this context, it explores how shrine visits influence individuals' spiritual worlds, shape their spiritual motivations, and affect their emotional and psychological states. The concept of spirituality forms the foundation of this research; the function of shrine visits is evaluated particularly within the dimensions of meaning-making, coping, and establishing a relationship with the sacred. The aim of the thesis is to understand how shrine visits affect individuals spiritually, what role they play in coping and meaning-making processes, and how they function in the individual's orientation toward and relationship with the sacred. The research was conducted at four shrines located in Istanbul: the shrines of Aziz Mahmud Hüdâyî,, Yahya Efendi, Hz. Yûşa, and Telli Baba. A qualitative research method was employed, and interviews were conducted with a total of 41 participants. Additionally, observations made at the shrines were used to interpret the data. The study consists of four main chapters. The first chapter discusses the research topic, problem, aims, objectives, limitations, and assumptions. The second chapter presents the conceptual framework. The third chapter explains the research methodology. The fourth chapter analyzes and interprets the collected data within the framework of emerging themes. The study concludes with the final chapter presenting the research findings.