Ceza Muhakemesi Hukuku'nda iddianame, iddianamenin unsurları ve iddianamenin iadesi

Abstract

İddianamenin iadesi kurumu, Ceza Muhakemesi Hukuku sistemimizde ilk olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile birlikte yerini almıştır. Ceza Muhakemesi Hukuku sistemimizde ilk defa yer verilmesi ve haliyle yeni bir kurum olması nedeniyle kabul edilmesi sancılı bir süreç içerisinde gerçekleşmiştir. Uygulamada iddianame düzenleme görev ve yetkileri bulunan Cumhuriyet savcıları ile iddianamelerin kabulünü değerlendiren mahkemelerdekihakimleriniddianamenin iadesi konusunda farklı görüşlere sahip oldukları görülmüştür. Uygulamadaki bu sorun birçok itiraza neden olmuş ve karışıklığa yol açmıştır. Fakat konuya ilişkin Yüksek Mahkeme kararları zaman içerisinde yeknesaklaşmış ve uygulayıcı konumundaki avukat, Cumhuriyet savcısı ve hâkimler hukuk sistemimize yeni giren bu kurumu zamanla kavrayıp benimsemişlerdir. Bu çalışmamızda öncelikle ceza muhakemesinin amacı, soruşturma aşaması, soruşturma aşamasının başlama şekilleri, iddia makamı, kamu davası, kamu davasının açılmasında geçerli olan ilkeler, kamu davasının açılmasının ertelenmesi, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi gibi temel konu ve kavramlar açıklanmıştır. Ayrıca iddianamede bulunması gereken hususlara ayrıntılı bir şekilde yer verildikten sonra iddianamenin zımni ve sarih kabulü konularındaki sorun ve çözüm önerilerine değinilmiştir. Son bölümde ise iddianamenin iadesine konu olabilecek yasal nedenler alt başlıklar hâlinde irdelenmiş ve konuyla ilgili olarak Yüksek Mahkemenin son yıllarda verdiği kararlara ulaşılarak ilgili bölümde yer verilmiştir.

Within the new Criminal Procedure Code which came into force on June 1st, 2005, remanding of indictment has been established as a new process in our national law. Because of its new character its verification by practitioners have lasted a painful period. But in time the decisions of Supreme Court established uniformity and lawyers, prosecutors and judges adopted to the process. In this study, firstly, the key issues and concepts of public prosecutions such as the purpose of criminal procedure, counsel of the prosecution are explained then, a comprehensive information about the contents of indictment detailed and, lastly the problems and solutions touched on the matters of implied and explicit acceptance of the indictment have been assessed. In the last section, legal reasons of remanding of indictment are examined and related decisions of the Supreme Court given in recent years have been assessed under relevant parts.