Türk Hukuk sisteminde zilyedliğin gasp ve tecavüz fiillerine karşı korunması

Abstract

Hukuk sistemimiz zilyedliği, MK m. 894-897. maddeleri ve 3091 Sayılı Yasa ile tüm gasp ve tecavüz fiillerine karşı korunma altına almıştır. Korunma yapılırken, zilyedin, zilyedliği nasıl elde ettiği hususu v.s. araştırılma yoluna gidilmez. Ayrıca, ihlal neticesinde, ihlalde bulunanın kusurlu olup olmaması ve bir zararın meydana gelip gelmemesi zilyedliğin korunması bakımından önemli değildir. Zarar ve kusur halleri tazminat talepleri bakımından önemlidir. Zilyedliğin korunabilmesi için öncelikle ortada korunabilecek bir zilyedlik bulunmalıdır.Diğer bir şart olarak zilyedliğin ihlal edilmiş olması gerekir. İhlal fiili gasp veya tecavüz fiilleri şeklinde ortaya çıkmaktadır. Zilyedin korunmadan yararlanabilmesi için söz konusu ihlal eylemine rıza göstermemiş olmamalıdır.Yine ihlal olarak nitelendirilen fiillerin kanun hükmünün uygulanmasından doğan fiiller olamaması gerekir. Bu halde zilyedin rızası olmasa bile ihlale katlanmak zorunda olacaktır. Zilyed gasp ve tecavüz fiillerine karşı şu korunma imkanlarına sahiptir: a) Zilyed MK m. 894 gereği öncelikle söz konusu ihlalleri kendisi kuvvet kul- lanarak def edebilir. b) Eğer zilyed, kuvvet kullanmadı veya kullanamadı ise bu durumda MK m. 895 -897'de düzenlenen zilyedlik davalarını açarak korunmayı sağlayabilir. c) Zilyedlik ihlaline konu olan şey eğer bir gayrımenkul ise bu durumda zilyed, diğer imkanları kullanmadan, zilyedliğinin 3091 Sayılı Yasa ğereği idari yoldan korunmasını talep edebilir. Zilyedliğin ihlali neticesinde zilyed bir zarara maruz kalmış ise, bu durumda zararının tazminini zilyedlik davalarıyla birlikte isteyebileceği gibi ayrıca açacağı bir tazminat davasıyla da isteyebilir. Zararın tazmini istemi BK m. 41 vd'na göre değer- lendirilip karara bağlanır. İdari yoldan zilyedliğin korunması neticesinde, zilyedliğe tecavüz veya müdaha- lesi men edilen kişi tarafından ikinci kez; onun yararına üçüncü kişilerce ilk kez aynı gayrımenkule tecavüz veya müdahalede bulunulduğu taktirde 3091 Sayılı Yasanın 12 ve 15. maddeleri gereğince fail cezalandırılır.