Process of liberalization and privatization in the energy/ telecommunications law a comparison between the EU and Turkish system

Abstract

Çalışma üç ana başlık altında toplanmış olup ilk olarak serbestleştirme ve özelleştirmenin tarihi, uygulaması ve hukuki altyapısı ele alınmış; ikinci ve üçüncü kısımlarda ise, sırasıyla enerji ve telekomünikasyon alanlarında serbestleştirme/ özelleştirme konseptlerinin, gerek Türk gerekse Avrupa Birliği (AB) hukuk düzenlerinde ne şekilde hayata geçirildiği anlatılmıştır. Avrupa Topluluklarını kuran Anlaşmanın Üye Ülkelerin ekonomilerinin özel ya da kamusal nitelikleri karşısında tarafsız bir tutum takınması açıkça göstermektedir ki, AB’nin özelleştirme uygulamaları konusunda Üye Devletlere herhangi bir dayatması söz konusu olamaz. AB’nin üzerinde hassasiyetle durduğu nokta, tüketicilerin satın alacakları mal ya da hizmetleri tek tedarikçiden almak zorunda kalmadan seçim yapabilmelerine imkân verecek serbestleştirilmiş piyasanın yaratılmasıdır. Ancak gerek belli durumlarda söz konusu serbestleştirmenin özelleştirmeler yoluyla sağlanabilir olması, gerekse Üye Devletlerin özelleştirmenin getireceği taze kaynaklara duydukları ihtiyaç yüzünden, özelleştirme son birkaç on yıla damgasını vurmuş bir fenomen olarak karşımızda durmaktadır. Türkiye de, hem AB’ye uyum sürecinin halkalarından birini teşkil etmesi, hem globalleşen dünyanın bir şekilde kendisini bu noktaya sürüklemesi ve nihayet Üye Devletleri de motive etmiş bulunduğu yukarıda zikredilen taze kaynak ihtiyacı nedeniyle, özellikle 1980 sonrası dönemde serbestleştirme ve özelleştirme çalışmalarına büyük hız vermiştir. Türkiye pratiğinde, bugüne dek pek çok büyük özelleştirme işleminin yargı denetimine takılarak iptal edilmiş olması, bu konuda hukuki prosedürün dikkatle yerine getirilmesinin önemini açıkça ortaya koymaktadır. Türkiye’nin bu açıdan, pek çok büyük kamu şirketini başarıyla özelleştirmeyi başarmış AB üyesi devletlerden alması gereken ciddi dersler vardır. İşbu çalışma, Üye Devletlerin deneyimlerinin de incelenerek Türkiye’deki serbestleştirme/ özelleştirme çalışmalarının daha sağlam hukuki zeminlere oturtularak gerçekleştirilebilmesinin mümkün olduğunu ortaya koymaktadır.