Kadınların, kadın sağlığına ilişkin dijital uygulama kullanımı ve dijital sağlık okuryazarlığının belirlenmesi

Abstract

Kadınların, kadın sağlığına ilişkin dijital uygulama kullanımı ve dijital sağlık okuryazarlığının belirlenmesi Amaç: Bu çalışma, kadınların kadın sağlığına yönelik dijital uygulama kullanımı ve dijital sağlık okuryazarlığının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, 17 Mart 2025 – 15 Haziran 2025 tarihleri arasında, İstanbul’da bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesinde jinekoloji polikliniklerinde tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 18 yaş ve üzeri, Türkçe okuyup yazabilen, internet kullanabilen 380 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Tanımlayıcı Anket Formu, Dijital Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (DSOYÖ) ve E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (ESOYÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmamıza katılan kadınların yaş ortalaması 38,77±11,65 olup, %78,4’ü evli, %21,6’sı bekardır. Eğitim durumları ise %38,7’si ilkokul-ortaokul, %42,1’i lise %19,2’si üniversite mezunudur. Katılımcıların %48,2 sağlıkla ilgili bir mobil uygulama %19,7’si kadın sağlığıyla ilgili bir mobil uygulama kullanmaktadır. DSOYÖ puan ortalaması 2,47±0,24 ve ESOYÖ puan ortalaması 22,62±6,97 olarak belirlenmiştir. Evli olan katılımcıların bekarlara göre, çalışanların çalışmayanlara göre, lise ve üniversite mezunu olanların ilkokul/ ortaokul mezunu olanlara göre DSOYÖ toplam puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,001). Lise mezunu olan katılımcıların ESOYÖ toplam puanı ilkokul/ ortaokul ve üniversite mezunu olanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Yaş ile DSOYÖ “Bilgi Arama”, “İlgi Düzeyi” ve “İçerik Ekleme” alt boyutları arasında orta düzeyde negatif yönlü bir ilişki; “Yön Bulma” ve “Gizlilik” alt boyutları ile orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Çalışmada kadınların DSOYÖ ve ESOYÖ puan ortalamaları çok alt düzeyde olmayıp geliştirilmeye açık yanlarının olduğunu göstermektedir. Kadın sağlığına özel mobil uygulamalara çoğunlukla menopoz ve menstruasyon dönemleri alanlarında ihtiyaç olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, kadınların sağlık süreçlerini yönetme, dijital içerikleri kullanma ve bilgi edinme gereksinimlerini karşılamak amacıyla, kadın sağlığına yönelik dijital çözümler geliştirilmesi ve kadınların bu konuda eğitilmesi önerilmektedir.

The determination of women's use of digital applications related to women's health and their digital health literacy Objective: This study was conducted to determine women’s use of digital applications related to womens’s health and their level of dijital health literacy. Materials and Methods: This descriptive study was conducted between March 17, 2025, and June 15, 2025, in the gynecology outpatient clinics of a training and research hospital located in Istanbul. The study sample consisted of 380 women aged 18 and older who were literate in Turkish and capable of using the internet. Data were collected using a Descriptive Information Form, the Digital Health Literacy Scale (DHLS), and the E-Health Literacy Scale (eHEALS). Results: The average age of the women participating in our study was 38.77±11.65 years; 78.4% were married and 21.6% were single. Regarding educational background, 38.7% had completed primary or secondary school, 42.1% had graduated from high school, and 19.2% had a university degree. Of the participants, 48.2% reported using a mobile application related to health, while 19.7% used an application specifically focused on women's health. The mean score for the Digital Health Literacy Scale (DSHLS) was 2.47±0.24, and the mean score for the E-Health Literacy Scale (EHLS) was 22.62±6.97. Married participants had significantly higher total DSHLS scores compared to single participants, as did employed participants compared to unemployed ones. Additionally, participants who were high school or university graduates had significantly higher total DSHLS scores than those with only primary or secondary school education (p<0.001). A moderate negative correlation was observed between age and the DSHLS subdimensions of “Information Seeking,” “Level of Interest,” and “Content Contribution,” while a moderate positive correlation was identified between age and the subdimensions of “Navigation” and “Privacy.” Conclusion: The study shows that the average scores of women on the DSHLS and the EHLS were not at a very low level, indicating areas with potential for improvement. It was identified that there is a predominant need for mobile applications specifically addressing women's health, particularly in the areas of menopause and menstruation. In this context, it is recommended that digital solutions tailored to women’s health be developed and that women be educated accordingly, to support their ability to manage health-related processes, utilize digital content, and access reliable health information.