Belirsiz kaybı olanlarda içsel aile sistemlerinin, belirsizliğe tahammülsüzlük, olumlu/ olumsuz benlik saygısı ve psikolojik sağlamlıkla ilişkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı belirsiz kaybı olanlarda içsel aile sistemlerinin, belirsizliğe tahammülsüzlük olumlu/ olumsuz benlik saygısı ve psikolojik sağlamlıkla ilişkisini incelemektir. Araştırmaya 273 kişi katılım sağlamıştır. Veriler, “İçsel Aile Sistemleri Ölçeği”, “Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği”, “Benlik Saygısı Değerlendirme Ölçeği” ve “Psikolojik Sağlamlık Ölçeği” kullanılarak ve demografik bilgiler formuyla belirsiz kaybı olduğu görülen kişiler seçilerek amaçlı örneklem yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS-30 aracılığıyla gerçekleştirilmiş olup analizde Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu, Bağımsız Gruplar t-Testi, Çoklu Doğrusal Regresyon, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre belirsiz kaybı olanlarda içsel aile sistemleri ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Buna göre benlik algısı düşük olan bireylerin belirsizliğe toleransı düşmektedir. Benlik nitelikleri yüksek olan bireylerin belirsiz durumların gelecekteki eylemleri engelleyeceği endişesi azalmaktadır. Benlik liderliği yüksek olan bireylerin belirsizliğin yarattığı paralize edici stres ve tehdit algısı düşmektedir. İçsel aile sistemleri (benlik nitelikleri, benlik liderliği) ile olumlu benlik saygısı arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki saptanmıştır. Olumlu benlik saygısı benlik liderliğini desteklemektedir. İçsel aile sistemleri (benlik nitelikleri ve benlik liderliği) ile psikolojik sağlamlık arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Benlik algısı yüksek olan kişilerin psikolojik sağlamlığı kuvvetlenmektedir. Belirsizliğe tahammülsüzlük, olumlu benlik saygısı ve psikolojik sağlamlığın içsel aile sistemlerini anlamlı bir düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Başka bir deyişle belirsizliğe tahammülsüzlük, olumlu benlik saygısı ve psikolojik sağlamlık içsel aile sistemlerine öngörücü bir rol oynamaktadır. Belirsizliğe tahammülsüzlük, ileriye yönelik kaygı ve engelleyici kaygı ile olumsuz benlik saygısı arasında doğrusal bir ilişki saptanmıştır. Psikolojik sağlamlık arttıkça engelleyici kaygı azalmakta; psikolojik sağlamlık azaldıkça engelleyici kaygı artmaktadır. Olumlu benlik saygısıyla psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Benlik nitelikleri ve benlik saygısı hem erkek hem kadın gruplarına göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Aktif olarak çalışan kişilerde psikolojik sağlamlık artmaktadır. Üniversite eğitimi almış bireylerde psikolojik sağlamlığın arttığı görülmüştür. Orta ve üst gelirli bireylerin benlik saygısı olumlu yönde gelişmektedir. Aile içindeki rollerin bireylerin özsaygısını ve benlik algısını doğrudan etkilediği bulunmuştur. Benlik liderliği puanlarının rol dağılımında daha etkili olduğu ortaya konulmuştur. Tatmin edici sosyal çevre algısı benlik niteliklerini ve benlik saygısını daha yoğun etkilemektedir. Duygusal olarak ulaşılabilir destek grubu yüksek benlik saygısı oluşumunda daha etkilidir.The purpose of this study was to examine the relationship between internal family systems, intolerance of uncertainty, positive/ negative self-esteem, and psychological resilience in those with ambiguous loss. 273 people participated in the study. Data were collected using the “Internal Family Systems Scale”, “Intolerance of Uncertainty Scale”, “Self-Esteem Assessment Scale” and “Psychological Resilience Scale” and by purposive sampling method by selecting people who were seen to have an undetermined loss using the demographic information form. Data analysis was carried out through the SPSS-30 program, and Pearson Product Moment Correlation, Independent Groups t-Test, Multiple Linear Regression, One-Way ANOVA techniques were used in the analysis. According to the research results, a negative relationship was found between internal family systems and intolerance of uncertainty in those with ambiguous loss. Accordingly, individuals with low self-perception have a lower tolerance for uncertainty. Individuals with high self-esteem have less anxiety that uncertain situations will hinder future actions. Individuals with high self-leadership have a lower perception of paralyzing stress and threat caused by uncertainty. A moderate positive relationship was found between internal family systems (self-attributes, self-leadership) and positive self-esteem. Positive self-esteem supports self-leadership. It was found that there was a moderate positive significant relationship between internal family systems (self-attributes and self-leadership) and psychological resilience. The psychological resilience of people with a high sense of self is strengthened. It has been determined that intolerance of uncertainty, positive self-esteem and psychological resilience significantly predict internal family systems. In other words, intolerance of uncertainty, positive self-esteem, and psychological resilience play a predictive role in internal family systems. A linear relationship was found between intolerance of uncertainty, anticipatory anxiety, hindering anxiety and negative self-esteem. As psychological resilience increases, inhibiting anxiety decreases; As psychological resilience decreases, inhibiting anxiety increases. A positive relationship was found between positive self-esteem and psychological resilience. Self-attributes and self-esteem differ significantly between both male and female groups. Psychological resilience increases in people who work actively. It has been observed that psychological resilience increases in individuals with university education. The self-esteem of middle- and upper-income individuals develops positively. It has been found that roles within the family directly affect individuals' self-esteem and self-perception. It has been demonstrated that self-leadership scores are more effective in role distribution. The perception of a satisfactory social environment affects self-qualities and self-esteem more intensely. An emotionally accessible support group is more effective in building high self-esteem.