Huzurevi ve evde yaşayan yaşlıların, yalnızlık ve depresyon düzeyleri ile sosyal destek sistemleri açısından karşılaştırılması

Abstract

HUZUREVİ VE EVDE YAŞAYAN YAŞLILARIN, YALNIZLIK VE DEPRESYON DÜZEYLERİ İLE SOSYAL DESTEK SİSTEMLERİ AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI Adı ve Soyadı: ASUMAN AKYÜZ Danışman Adı : RUKİYE PINAR Program : YÜKSEK LİSANS HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ

Araştırma, huzurevlerinde ve evde yaşayan yaşlıların, yalnızlık ve depresyon düzeyleri ile sosyal destek sistemlerinin karşılaştırılması amacıyla huzurevinde 141 ve evde 88 olmak üzere, toplam 229 yaşlıda gerçekleştirilmiştir. Veriler UCLA-Yalnızlık Ölçeği, Yaşlılar İçin Depresyon Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak toplanmış; Cronbach Alfa, Student's t, Mann-Whitney U, Pearson's Korelasyon, Ki-kare ve Çoklu Lojistik Regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Olguların yaş ortalaması 76'dır. Yaşlıların %14.8'i yüksek düzeyde yalnızlık yaşamaktadır, %54.1'i depresiftir ve %83.7'si düşük sosyal destek algılamaktadır. Huzurevinde yaşayanlar evde yaşayanlara göre daha yalnızdır (p<0.05), depresyon ve sosyal destek açısından iki grup arasında anlamlı fark yoktur. Diğer yaşlılarla iletişimi iyi olanlar daha az yalnızlık deneyimlemekte (p<0.001), daha fazla sosyal destek algılamaktadır (p<0.05). Sosyal etkinliklere katılmayanlar daha fazla depresyon deneyimlemekte (p<0.01), daha az sosyal destek algılamaktadır (p<0.01). Tüm grupta yalnızlık ile depresyon arasında pozitif (p<0.001), yalnızlık ile sosyal destek arasında negatif (p<0.001), ayrıca depresyon ve sosyal destek arasında negatif anlamlı ilişki (p<0.001) mevcuttur. Sonuç olarak çalışmamız yaşlıların yalnız, depresif ve desteklenmemiş olduklarını; iletişimi iyi olanların ve sosyal aktivitelere katılanların daha az yalnızlık ve depresyon yaşadıklarını göstermektedir. Bu bulgular doğrultusunda yaşlılar için sosyal aktivitelerin ve iletişimin arttırılması amacıyla etkileşim fırsatlarının yaratılması; aile üyeleri, arkadaşlar ya da toplumsal destek kaynakları ile işbirliği yapılarak sosyal desteğin arttırılması ve yaşlıların desteklenmesi önerilmiştir. COMPARING THE LONELINESS AND DEPRESSION LEVELS OF THE ELDERLY PEOPLE RESIDING AT NURSING HOMES AND LIVING AT THEIR HOMES IN RELATION WITH SOCIAL SUPPORT SYSTEMS SUMMARY The research was performed with a total of 229 elderly people (141 at nursing homes and 88 at their homes) with the aim of comparing social support systems with the loneliness and depression levels of the elderly people residing at nursing homes and living at their homes. Data were gathered using UCLA-Loneliness Scale, Geriatric Depression Scale and Multidimensional Scale of Perceived Social Support; and were evaluated using Cronbach Alpha, Student's t, Mann-Whitney U, Pearson's Correlation, Chi-square and Multiple Logistic Regression Analysis. Age average of the subjects was 76. 14.8% of them perceived high levels of loneliness, 54.1% were depressive and 83.7% perceived poor social support. Those who resided in nursing homes perceived more loneliness compared to those living at their homes (p<0.05). There were no significant differences between two groups as for depression and social support. Subjects who had better communication with other elderly people experienced less loneliness (p<0.001), and perceived more social support (p<0.05). Those who did not participate in social activities experienced higher levels of depression and (p<0.01) and perceived less social support (p<0.01) In the whole group, there was a significant positive relation between loneliness and depression (p<0.001), a significant negative relation between loneliness and social support (p<0.001), and a significant negative relation between depression and social support (p<0.001). In the light of these findings, it is suggested that interaction opportunities be offered for the elderly people for increased chances of social activities and improved communication; and that the elderly people be further supported by cooperating with family members, friends or social support resources.