Türkiye'de Hastaya Gerçeğin Söylenmesi: Tıp Etiği ve Tıp HukukuAçısından

Abstract

Hastanın zarar görmemesi ya da hastaya yarar sağlanmasıbeklentisiyle hastaya sağlık durumu, tanısı, tedavisi ile ilgilibilgi verilmemesi ya da bunlar ile ilgili hastadan bilgisaklanması hekim-hasta ilişkisinin eski dönemlerinden berivardır. Ancak bu uygulama hem uluslararası hasta haklarıbelgelerinde hem de yasalarca korunan hastanınbilgilendirilme, özel yaşamının korunması, geleceğinibelirleme haklarının ihlaline neden olabilmektedir.Günümüzde bu gibi yaklaşımlardan uzaklaşılmakta olsa dahastaya sağlık durumu hakkında bilgi verilmemesi bazıkültürlerde yaygındır.Türkiye’de hastanın zarar görmemesi amacıyla hastayagerçeğin söylenmemesine olanak sağlayan hükümler sağlıkmevzuatında yer almaktadır. Tıbbi Deontoloji Tüzüğü ve HastaHakları Yönetmeliği’nde hastaya sağlık durumu ile ilgilibilginin verilmesinin hastaya zarar verebileceği hallerde,bilginin hastadan saklanabileceği belirtilmiştir. Makalede buhükümler, hastanın geleceği hakkında karar verme, tıbbigirişime onam verme, özel hayatına saygı hakları açısındanincelenmiş ve bu hükümlerin tıp hukuku ve etiğine uygunolarak yeniden düzenlenmeleri ile ilgili önerilere yerverilmiştir.

Since the ancient times of the physician-patient relationship, withholding information from the patient or keeping the patient in the dark about his health status, diagnosis or treatment in anticipation of benefiting or not harming the patient, exists. However, this practice may cause violations of the patient’s right to be informed, right to privacy and right of selfdetermination, protected by both the law and the international patient rights documents. Today, even though such approaches are being abandoned, withholding information from the patient regarding his health status is still common in some cultures. In Turkey, provisions that allow withholding the truth from the patient, in order to avoid harming the patient can be found in the health legislation. In the Medical Deontology Regulation and the Patient Rights Regulation; it is stated that, in cases, where it may harm the patient, the information about his health status can be hidden from the patient. In this article, these provisions were examined in terms of the patient’s right of self-determination, right to give consent to the medical intervention, right to respect for private life and some suggestions are included regarding the reorganization of these provisions in accordance with medical law and ethics.