İran Nükleer Krizi ve Türkiye

Abstract

İran’ın nükleer kapasiteye erişmesi, uluslararası ilişkiler ve caydırıcılık çalışmalarında sıkça tartışılan “kabiliyet niyetin mutlak bir göstergesi midir?” sorusuyla bizi karşı karşıya bırakmaktadır. Bu bağlamda makale İran’ın nükleer güce ulaştıktan sonra bu gücü askerî mi yoksa sivil amaçlarla mı kullanacağı bir tercih meselesi olduğunu, bu tercihin de İran’ın özellikle ABD ve İsrail ile olan ilişkilerince belirleneceğini ortaya koymaktadır. Makale, İran için nükleer gücün öneminin, sadece caydırıcılığı artırmasından değil, aynı zamanda Orta Doğu’daki güç paylaşımında ABD tarafından muhatap kabul edilmek isteyen bu ülkenin elini güçlendirmesinden de kaynaklandığı ileri sürmektedir. İran-ABD ilişkilerindeki temel sorunsalın irdelenmesinin yanı sıra İran’ın kriz yönetimine ışık tutmaya çalışan makale, Türkiye’nin neden İran’ın nükleer faaliyetlerini kendisine doğrudan bir tehdit olarak algılamadığı sorusunun yanıtını da aramaktadır. Çalışmanın temel tezi, Türkiye’nin asıl üzerinde durması gerekenin İran’ın nükleer çalışmaları değil, İran’ın bölgedeki güç artışının barışçıl yollardan nasıl bir sorun olmaktan çıkarılacağı olduğudur.

With the Iranian nuclearization we come across with one of the conventional questions in IR scholarship and deterrence studies; whether capability could be regarded as an indicator of intention. The article claims that once Iran develops its nuclear capacity, to use it for civilian or military purposes becomes only a matter of choice and that choice is particularly determined by the course of Iran’s relations with the USA and Israel. It argues that nuclear power for Iran is not only an important element to strengthen its deterrence, it is also useful for improving its bargaining power against USA to get a better share from the power distribution in the Middle East. The article analyses the crisis management strategies of Iran. It also tries to explain why Turkey is not predisposed to perceive a direct threat from Iran. According to this article how Turkey would peacefully balance Iran’s power growth is more important than the content of Iran’s nuclear activities.