Yatırım projelerinin hazırlanması değerlendirilmesi ve bir altyapı yatırım projesi uygulaması

Abstract

Bir ülkenin gelişmişlik düzeyinden bahsederken sıklıkla kullanılan ölçütlerden birisi de o ülkede gerçekleştirilen yatırım toplamıdır. Mal ve hizmet üretmenin en temel şartı üretim tesislerin kurulması ve işletilmesidir. Bu faaliyetin realize edilebilmesi ise o ülkedeki fon ve kaynakların yatırıma kanalize edilmesi ile mümkündür. Ülke kaynaklarının yatırıma dönüştürülmesi, sürdürülebilir kalkınmanın temel özelliğidir. Genelde ülke ve toplumların özelde ise kişilerin ihtiyaçları sınırsız iken bu ihtiyaçları karşılayacak kaynaklar sınırlılık arz etmektedir. Bu nedenle elde bulunan kıt kaynaklarla sonsuz ihtiyaçların karşılanması her zaman mümkün olmamaktadır. Kaynakların optimum kullanımı, en yüksek faydayı sağlayacak yatırım alternatifine kaynakların yönlendirilmesi son derece önem kazanmaktadır. Bu noktada, her yatırım alternatifi için kullanacağı kaynak ve karşılığında üreteceği katmadeğeri ortaya koyan bir çalışma yapılması gerekmektedir. Bu çalışmalar ülkemizde fizibilite etüdü olarak anılmaktadır. Bir fizibilite etüdü, Ekonomik Analizi, Teknik Analiz ve Finasal Analiz olmak üzere üç ana bölüm üzerinde oluşur. Bu analizler neticesinden projenin uygunluğu yada yapılabilirliği ortaya konur ve Projenin kabul veya red kararı fizibilite raporundan elde dilen sonuçlar neticesinde verilir. Bu nedenle projecilikte hayati bir önemi vardır. Pazar Analizi, projenin içinde yer alacağı pazarın yapısını ve çevrenin durumunu, işleyişini, ürüne gösterecekleri reaksiyonu ve olası etkileri önceden belirlemek amacı ile gerekli veri ve bilgileri toplayıp işlemeyi ve böylece ürünün pazarlanabilirlik derecesini belirlemeyi kapsar. Özetlersek Pazar analizinin temel amacı, proje ürünün yönlendirdiği pazarı tanımlamak, belirlemek ve sayısallaştırmaktır. Teknik Analizde ise, projenin teknik olarak yapılabilirliği incelenir. Projenin gerçekleştirilmesinde kullanılacak teknolojiler, varsa alternatif teknolojiler, imalat metodları, üretim süreci, organizasyon yapıları, işgücünün belirlenmesi, teknik tasarımlar, üretim tesislerinin hazırlanması ve termin planları bu bölümde ele alınan konulardır. Finansal Analiz ise, genel olarak projeye ilişkin nakit giriş ve çıkışları ışığında gerekli finansal kaynakların ihtiyacını, bunların nereden ve nasıl karşılanacağını belirleyerek proje önerisinin ekonomik açıdan arzu edilebilirlik derecesini ve potansiyel bir tesis olarak faaliyetlerini ya da işleyişini devam ettirip ettiremeyeceğini değerlendirmeyi amaçlar. Bir yatırım projesinin değerlendirilmesi, birisi projenin karlılık düzeyinin belirlendiği ekonomik değerlendirme, diğeri projenin bir işletme olarak işlerlik derecesinin belirlendiği finansal değerlendirme olmak üzere iki aşamada yapılır. Ekonomik değerlendirme, bir yatırım projesine bağlanan kaynakların sağlayacağı karlılık düzeyini belirlemek ve buna bağlı olarak projenin kabul yada red edilmesini veya alternatif yatırım projelerinin karşılaştırılmasını amaçlar. Finansal değerlendirmede ise, karlılık analizleri sonucunda karlılığı belirlenen projenin belirlenen finansman yapısı ile faaliyetlerini düzgün biçimde yürütüp yürütemiyeceği konusunda değerlendirmeyi amaçlar. Bu değerlendirmede ekonomik değerlendirmeden farklı olarak kaynakların nasıl temin edileceği geliş yeri ve zamanı değerlendirme kapsamındadır. Nakit akımında olası bir gecikme işletmeyi riske edebilmektedir. Bu proje kapsamında Birinci bölümde, yatırım ve proje ile ilgili kavram ve ifadeler açıklandı. İkinci bölümde ise yatırım projelerinin hazırlanmasında takip edilecek aşamalar ve yapılacak çalışmaların genel hatları belirlendikten sonra üçüncü bölümde, ekonomik analiz kapsamında yapılacak çalışmalar, dördüncü bölümde teknik analiz aşaması ve beşinci bölümde ise finansal analiz çalışmaları detaylandırılmıştır. Altıncı kısımda ise, yatırım projelerinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntem ve kriterler belirlenerek, yedinci bölümde proje değerlendirmede risk analizi konusu açıklanmıştır. Son bölümde ise, altyapı yatırımlarına yönelik bir örnek fizibilite uygulaması hazırlanmıştır.The total investment of a country is frequently mentioned when the level of its development is under subject. The basic principle of producing goods or service is to construct foundations and operating of themselves and the way of these is possible by transferring funds to investments. This is the basic of continuous development. Generally, the necessity of the people is unlimited but sources for these necessities are limited so it is not possible always to meet all demand of people with this limited sources. In that way the optimization of source uses is very important to get feasible investments. It is necessary to find the way of an investment to be in an feasible position for each alternatives as known as feasibility studies. A feasibility study is divided into three parts as market analysis, economic analysis and financial analysis. At the end of these three stages it is decided to make or not this project which is very important in project management. Market analysis shows the structure of the market, environmental conditions, reactions to the product, ability of marketing of the product. As a summary the aim of this is to define the market in a numerical way. In technique analysis it is investigated the possibility of technique ability of the project to be done or not. It includes technologies used for product, alternatives of the technologies, production techniques, production process, the structure of the organization, building of the plant etc. In financial analysis, it is investigated to be done or not of the project by the help of cash amount of money entering and exiting so the application of the project and the life of the project is calculated by this way. The evaluation of an investment project is done at two stages which are economic evaluation and the financial evaluation. The profitability of the project is very important to decide about the project. In financial evaluation the way of assure of the funds is very important in how and in time. Any delay in cash entering of money would causes some risks about the project. In this thesis, the concepts about the investment and the project was explained in the first chapter. The general way of preparation of the investment projects was explained in the second part. Economic analysis was explained in the third part, technique analysis in the fourth part and financial analysis in the fifth part. The methods and the criterions to evaluate of the investment was explained in the sixth part and the risk analysis concept was explained in the seventh part. In the last chapter, there is an example of feasibility of infrastructure investments.