Hacı Bektaş-ı Veli’nin Vilayetnamesi’ndeki İslam öncesi ve İslami motiflerin değerlendirilmesi

Abstract

Hacı Bektaş-ı Velî’nin Vilâyetnâmesi’ndeki İslâm Öncesi ve İslâmî Motifleri işleyen tez, giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Aleviliğin oluşum süreci ele alınmıştır. Birinci bölümde Hacı Bektaş Velî’nin hayatı, kişiliği ve eserleri ele alınarak, Vilâyetnâme hakkında bilgi verilmiştir. İkinci kısımda Vilâyetnâme’deki İslam öncesi ve islami motifler tespit edilerek değerlendirilmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Vilâyetnâme’nin günümüz Aleviliğindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Vilâyetnâme günümüzdeki bazı Alevi Bektaşi topluluklarının otaya koyduğu bir İslamlık modelini uygun temeller içermekte ve Alevi Bektaşi inanç ve ibadetlerinde görülen bağdaştırmacı yapıyı yansıtmaktadır. Bununla birlikte Vilâyetnâme’de geçen İslami kabullerin onun özünü oluşturduğu görülmekte, islam öncesi motiflerin ise bu

üzerinden birer sembol olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. This project is concerned about pre-islamic and post-islamic motifs in Hajji Bektash Wali’s Vilayetname and is composed of an introduction part, the occurence of Alevism is explained in detail. Then in the first section, Hajji Bektash Wali’s life, characteristics and works are clarified and Vilayetname is demonstrated. In the second part; the motifs, pre-islamic and post-islamic motifs, are determined and examined deeply. In the third part, the importance the andırole of Vilayetname over recent Alevi understanding is discussed. Vilayetname is a kind of foundation for Islamic model of some recent Alevi-Bektashi communities and reflects and the sencretic structure of Alevi-Bektashi beliefs and worships. In addition to this, the things that Islam attributed have created the structure of Alevi-Bektashi belief and it is understood that pre-islamic motifs relied on this structure.