Arap milliyetçilik hareketleri ve Lübnan örneği

Abstract

Milliyetçilik, Fransız Devrimi’nin ardından 18. yüzyılla birlikte uluslararası literatürde belki de en sık kullanılmaya başlanan kavram olmuştur. Avrupa’dan başlayarak tüm dünyaya, Ortadoğu ve Arabistan’a da yayılan milliyetçilik dalgası, ulusların kaderlerini tayin etmede temel besleyici düşüncelerden biri olagelmiştir. Bu çalışmada Arap milliyetçilik hareketleri, Lübnan – Arap milliyetçiliği temelinde ele alınmaktadır. Çalışmada kavramsal ve tarihsel arkaplan incelemesinin ardından Lübnan toprakları olarak bilinen topraklarda milliyetçiliğin boy vermesine neden olmuş olgular irdelenerek, bu olguların iktisadi ve siyasi bağlamları ele alınmıştır. Lübnan topraklarının Osmanlı İmparatorluğu içinde yer alış ve sonrasında bu topraklardan kopuş süreci, Lübnan’ın önce Osmanlı İmparatorluğu’ndan, sonra diğer Arap ülkelerinden ayrılması süreci ve ülkede 1970’ler sonuna değin, İsrail-Filistin sorununun da etkisiyle yaşanan iç savaşlar süreci ve bunların milliyetçilik düşüncesi ile karşılıklı etkileşimi de çalışma kapsamında ele alınmaktadır. Çalışmada 21. yüzyılla birlikte Ortadoğu’da değişmeye yüz tutan jeo-politik dengeler bağlamında farklılaşan Lübnan ve Lübnan’daki Arap milliyetçiliği de, sözkonusu milliyetçiliğin Arap milliyetçiliği ile ilişkisi bağlamında, irdelenmektedir.

Nationalism has been a widely used concept after 18th century, specifically thanks to the after-effects of the French Revolution. The idea of nationalism was one of the fundamental thoughts, starting from Europe and then spreading to everywhere in the world including Middle East and Arabic Peninsula, in the selfdetermination processes of the nations. This study analyzes Arabic – nationalist movements with special reference to Lebanon – Arabic nationalism. The phenomena that led to the uprise of nationalist ideas on Lebanon lands within their economic and political points of view, after a general conceptual analysis of the idea of nationalism, is gone through in this thesis. The Ottoman Empire period and separation from the Empire process of Lebanon – in interaction with the nationalist motives - were analyzed along with the process of Lebanon’s becoming a country of its own after cutting organic ties with other Arabic states as well as the civil wars era due to the tension from the problem of Israel – Palestine. The changing structure in Lebanon and Arabic nationalism in Lebanon along with the changing structure of geo-political balances within in the Middle East along 21st century was analyzed as well, in relation with the connection of Lebanon nationalism and Arabic nationalism in this thesis.