Metropolit Serafim Azim Padişah Monastir Kikko’nun Hekmetlü Validullah İkona Tasfirün, Hayrlı Piarun Hekmet-Name tarihi (giriş, metin, dizin, tıpkıbasım)

Abstract

Üzerinde çalışmış olduğum tezin konusu 19. yüzyılda Metropolit Serafim tarafından tercüme edilmiş olan Azim Padişah Monastir Kikko’nun Hekmetlü Validullah İkona Tasfirün, Hayrlı Pıñarun Hekmet-name Tarihi adlı eserdir. Bu çalışma, mütercim ve eser hakkında bilgilerin verildiği giriş kısmı, metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Venedik’te basılan eserde altı bölüm yer almaktadır. Birinci bölümde Kikko Manastırında yer alan altın Meryem Ana ikonasının Hıristiyan dünyası için önemi, kilisenin Hıristiyanlık üzerindeki değeri ve etkisi, bir Hıristiyanın nelere dikkat etmesi gerektiği, Lot (Lut) peygamber, Musa (Moisi) peygamber, İeremia peygamber, İlia (İlyas) peygamberlerden bahsedilip Noe (Nuh) peygamberin yaşadığı tufan hâdisesi anlatılmaktadır. “Hibe-nâme” başlığı altında yer alan Meletios İeromonahos tarafından yazılmış ikinci bölümde, Meryem Ana’ya bir meleğin hamilelik müjdesi vermesi, manastırın üç büyük yangın geçirmesi, yangınlardan sonra Ortodoksların Meryem Ana’dan manastır için yardım istemesi ifade edilmekte, buna rağmen manastırın mucize eseri yanmadığı vurgulanmaktadır. “Nakliet-nâme” başlığıyla verilen üçüncü bölümde, Meryem Ana ve Kikko Manastırı hakkında bilgi verilmektedir. Dördüncü bölüm ise “Kayd-nâme” başlığı altında yer almakta ve yine Meryem Ana’dan yardım beklendiği belirtilmektedir. Bu bölümde diğer bölümlerden farklı olarak dinî metinlerde kullanılan Eski Yunanca karşımıza çıkmaktadır. Önce Eski Yunanca ile yazılan metinlerin ardından Karamanlı Türkçesi ile yazılmış tercümelerine yer verilmektedir. Bu bölüm bir şiirle bitirilmektedir. Beşinci kısımda ise patrik tarafından manastıra gönderilen bir kâğıttan bahsedilmekte ve yirmi bir adet İstanbul metropolitiyle iki Kıbrıs metropolitinin adları sayılmaktadır. Son bölümde Musa peygamberden, Davut peygamberden, İbrahim peygamberden söz edilmekte ve onlarla ilgili mucizevî olaylar anlatılmaktadır. Hazreti İsa’nın doğumu ve Meryem Ana’nın ölümü de bu bölümde yer almaktadır. Eser bir şükür ile son bulmaktadır. Bu tez Azim Padişah Monastir Kikko’nun Hekmetlü Validullah İkona Tasfirün, Hayrlı Pıñarun Hekmet-name Tarihi adlı eserin tamamını içermektedir. Bu tezin hazırlanmasının amacı Karamanlı Türkesiyle yazılmış tam bir metni filolojik açıdan incelemek ve Karaman Türkçesi üzerine hazırlanacak dil çalışmalarına katkı sağlamaktır.

The book Azim Padişah Monastir Kikko’nun Hekmetlü Validullah İkona Tasfirün, Hayrlı Pıñarun Hekmet-name Tarihi, which has been translated by metropolitan bishop Serafim during 19th century, is the subject of my dissertation. This dissertation consists of four chapters, in which; The introduction, includes Serafim’s life and work, the written part, the characteristics of the language that is used in the book, alphabetical index, vocabulary and facsimile edition of the text. The book was printed in Venice and consists of six chapters. The first chapter mentions the icon of Virgin Mary made of gold, which is found at Kykkos Monastery and its of great importance to Christian Orthodox Church, the influence and the importance of the Church towards Christians, what a Christian should be aware of, the Prophets and the capture of the flood of Noah. The second chapter begins with the inscription “Hibe-nâme”, which was written by the monk Meletios and refers to the joyful news of the birth of Christ, given by Archangel Gabriel to Virgin Mary. It then refers to the three major fire outbursts which took place at the Monastery. However, as if a miracle, the monastery didn’t burn. Also, chapter written the pleads of the Christians to Mary for the safety of the Monastery. The third chapter begins with the title “Nakliet-nâme” and it includes information for Virgin Mary and the Monastery. The fourth chapter begins with the title “Kayd-nâme” and it especially refers to Christians asking for help from Virgin Mary. This chapter differs from the other ones because, for the first time, we see texts written in Ancient Greek. There is a page given initially in Ancient Greek and the same page is written in Karamanlidika (the conventional spelling of Turkish in Greek alphabetical characters). The chapter ends with a poem. The fifth chapter refers to a letter which the Patriarch had sent to the Monastery, and also refers to the twenty-one bishops of Constantinople at the time and the two bishops of Cyprus (indicated and named). The last chapter talks about the Prophets; Moses, David, Abraham and the wonders they have done. Also, this section mentions Christ’s birth and Mary’s death. The work concludes with a doxology. The book Azim Padişah Monastir Kikko’nun Hekmetlü Validullah İkona Tasfirün, Hayrlı Pıñarun Hekmet-name Tarihi is appended at the end of this dissertation. The main reason for translating this book, from a literature review, is the language used in it (karamanlidika), which is of great importance and interest for the linguists .