Göç temalı resimli çocuk kitaplarına yönelik bir değer analiz çalışması

Abstract

Göç temalı resimli çocuk kitaplarında yer alan değerleri incelemeyi amaçlayan bu çalışma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 14 göç temalı resimli çocuk kitabı ve 9 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunda yer alan resimli çocuk kitapları benzeşik örnekleme yöntemi kullanılarak, çalışmadaki sınıf öğretmenleri ise kolay ulaşılabilir durum örnekleme yönteminden yararlanılarak seçilmiştir. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen değerler kontrol listesi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Veri toplama araçları geliştirilirken daha önce gerçekleştirilmiş benzer çalışmalardan ve alan uzmanlarının görüşlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş ve böylece araştırmanın bulguları ortaya çıkarılmıştır. İçerik analizi işleminde kodlayıcı güvenirliğini sağlamak için 3 farklı sınıf öğretmeni tarafından değer etiketlemesi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda göç temalı resimli çocuk kitaplarında en fazla dürüstlük, dostluk, sevgi ve estetik değerlerinin varlığı, en az ise kültürel mirasa sahip çıkma, saygı ve adalet değerlerinin yer aldığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlarla birlikte kitaplarda bulunan değerlere aykırı durumlar da ortaya çıkarılmıştır. Savaş, misafirperverliğe aykırılık, güvensizlik, ırkçılık, tutsaklık, ölüm gibi değerlere aykırı durumların kitaplarda sıkça yer aldığı ortaya çıkmıştır. Bunlara ek olarak sınıf öğretmenleri göç temalı resimli çocuk kitaplarını değer öğretiminde kullanılabilir bir araç olarak görmekte, kitapları dil ve anlatım yönünün korku ve şiddet içermesi nedeniyle de eleştirmektedirler.This study examines the values in illustrated children's books with the theme of migration. It was designed using a qualitative research designs case study. The research study group consisted of 14 illustrated children's books with the theme of migration and nine primary teachers. The data from the research were collected with the values checklist and semi-structured interview form developed by the researchers. The data obtained were subjected to content analysis and the findings of the research were revealed. As a result of the research, it has been determined that the values of honesty, friendship, love, and aesthetics are the highest in the illustrated children's books with the theme of migration, and protection of cultural heritage, respect, and justice values are the least. Along with these results, situations contrary to the values found in the books were also revealed. It has been revealed that situations contrary to values such as war, hostility, insecurity, racism, captivity, and death are frequently included in the books. At the same time, primary school teachers see immigration-themed children's picture books as a tool that can be used in value teaching, and they criticize the language and expression aspects of the books because they contain fear and violence.