Davud el-Karsi ve Şerhu İzhari’l-Esrar’ı

Abstract

DÂVUD el-KARSİ VE ŞERHU İZHÂRİ'L-ESRÂR'I 1099h./ 1686m-1169h./ 1756m. Yılları arasında Osmanlı Devleti'nde yaşamış olan Dâvûd b. Muhammed el-Karsî, o dönemde iyi yetişen çok yönlü bir ilmi birikime sahip olan alimlerden birisidir. Bu birikimi mesleki hayatı telif etmiş olduğu eserlerde görülmektedir. Karsi, Arapdili ve Edebiyatının yanı sıra Tefsir, Hadis, Mantık, Astronomi, Âdâb-ı Münâzara ilimlerine dair pek çok eser yazmıştır. Karsi yaşamış olduğu dönemde medreselerde okutulan eserleri incelemeye tabi tutmuş, tenkid etmiş, talebeler için daha faydalı ve anlaşılır olması için bir çok eseri yeniden kaleme almıştır. Şerhu İzhâri'l-esrâr'da bunlardan birisidir. Arap Dilinin gramerine dair İmam Birgivî (981/ 1573)'nin telif etmiş olduğu İzhâru'l-esrâr'ın şerhi olan bu eser, Karsi'nin tenkitçi ancak yapıcı kişiliğini yansıtması sebebiyle ve pedagojik yönüyle diğer şerhlerden farklı bir konumu haizdir. Nitekim Karsi, Adalı diye meşhur olan ve medreselerde uzun yıllar okutulan Netâicu'l-efkâr adlı şerhi bir çok yönden tenkide tabi tutmuştur. Karsi eserinde Adalı'nın yanısıra Zemahşeri , İbnu'l-Hâcib gibi diğer bir çok ilim adamının da görüşlerini tenkide tabi tutmuş ve tercihini ortaya koymuştur. Edisyon kritiğini ve değerlendirmesini yaptığımız bu şerh İzhâru'l-esrâr'ın daha iyi anlaşılması, Karsî'nin ilmi şahsiyeti ve yaşamış olduğu dönemin gramer tartışmalarını göstermesi ve diğer şerhlere nispeten pedagojik ve öğretim amaçlı olması açısından önem taşımaktadır. THE

OF DÂVUD al-KARSI AND HIS BOOK SHARHU IZHÂRI'L-ASRÂR Dâvud b. Muhammad al-Karsî, who lived between 1686-1756 was one of the Ottoman Empire scholars. He had great knowladge about different subjects and he wrote many books on Tafseer, Hadith, Astronomy and Arabic Grammar. Sharhu İzhari'l-asrâr is the one of the books that Karsi has written about Arabic Grammar. It is the one of the explanations (sharh) of Izhâru'l-asrâr of Birgivî (981/ 1573) which was very well known between teachers and students of Arabic Language. It was studied for many years in Ottoman Empire schools. There are many scholars tried to put explanation of al-Izhar to understand it well. Karsi found that the famous explanation of al-Izhâr named Natâijul-afkâr written by Adali vas very complicate to understand and not easy for the students. He tried to put a new explanation of al-Izhâr and criticize the author f Natâiju'l-afkâr in his explanation as he did for other books that studied in Ottoman's schools at that time. Karsi claimed that Adali brought some knowladge which is not useful for the students and it makes students waste the time and not learn what they need. This book that we edited and criticized in this thesis is important to show the discussions on the Arabic Grammar topics at that time. It is pedagogical, comparing with the other explanations of Izhâru'l-asrâr so it's important for the teachers and learners of Arabic Language to know this book and it's autor as well.