Türk sinemasında Türk siyasal hayatının yansımaları: 1970-1980 dönemi

Abstract

Sinema, bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde, sosyal gerçekliğin inşa edilmesine zemin hazırlayan psikolojik duruşları, dünyanın ne olduğu ve olması gerektiğine ilişkin ortak düşünceyi yönlendirerek; toplumsal kurumları ayakta tutan geniş bir kültürel temsiller sisteminin parçasıdır. Sinema ve toplum birbirinden bağımsız iki farklı olgu olarak karşımıza çıksa da sürekli bir etkileşim içinde olduklarının altını çizmek gerekmektedir. Sinema karelerine yansıtılan temaların, ele alınan düşüncelerle izleyici kitleyi etkilediğini; toplumdaki değişim ve gelişimlere kaynaklık ettiğini söyleyebiliriz. Toplumsal ve siyasal hayatta yaşanan değişim ve gelişimlerin etkisini Türk Sinema'sı üzerinde de gözlemlemek mümkündür. Türk Sinemasının (1970-1980), yaratıcısı veya yapımcısı, yaşadığı toplumun egemen güçlerine bağlı olmadıklarını ya da olduklarını her ne kadar öne sürerlerse de, toplumun siyasal rejiminin ve ortamının sınırladığı bir çerçeve içinde kalmaya; gerek toplumun getirdiği gerekse egemen güçlerin yönetici sınıf aracılığı ile belirlediği bir alanın dışına kayıp 'sansür uygulamaları' nedeni ile topluma gerçek ve tam bir özgürlük ortamı içinde mesaj vermek ve bilinçlendirmeyi doğru bulduğu yönde geliştirmek olanağından yoksun kaldı. Bu perspektifte; araştırmamızın amacı; kurgulanan üç ayrı bölüm ile 'Her toplumsal olayın sinemada bir yansıması olacağı ve bu çerçevede de siyasal hayatta gelişen olayların incelenen dönemin Türk Sineması'ndaki (1970-1980) izdüşümleri' ni incelemeye çalışmak olacaktır. Cinema is a part of a broad system of cultural presentations, which supports the social institutions by consciously or unconsciously directing the psychological stances that lays the groundwork for constructing the social reality and directing the common belief concerning what the world is and what it has to be. Although cinema and society appear to be independent two different phenomenons, it has to be underlined that they always have interaction. Themes reflected on the cinema screen affect the movie public via the ideas delivered in the film and these themes become the sources of the developments and changes in the society. It is also possible to observe the effects of the developments and changes occurred in social and political life on Turkish cinema. Despite the creators and the directors of Turkish cinema (1970-1980) claim that they are independent from or dependent on the sovereign power of the society that they were living in, they were obliged to stay in the framework, of which the limits determined by the political environment and system. Furthermore, they couldn't leave the area that was determined by both the society itself and the sovereign power via the ruling class. And, due to censorship procedures, they couldn't find a way to give a message to the society in an environment where true and full freedom exists. They were lack of an opportunity to develop the process of making the society conscious in the way, which is true for them. Within this perspective; the purpose of this research is to investigate, in three edited different sections, the fact that each social event has a reflection on the cinema and in this framework, to investigate the projections of the events that occurred in political life on Turkish cinema regarding the period questioned (1970-1980).