Türkiye’de 1980 sonrası yasal dönüşüm süreci ve ‘Derviş yasaları’

Abstract

1980 sonrasında Türkiye'de ihracata dayalı bir ekonomik yapı oluşturma söylemiyle piyasanın derinleştirilmesine ve uluslararası piyasalarla bütünleştirilmesine yönelik bir yapısal reform dalgası ve buna dayalı hızlı bir yasal dönüşüm süreci başlatılmış olup bu reform sürecinin 1990'lı yıllarda ortaya çıkardığı birikim ve meşruiyet krizi, 1990'ların sonlarına doğru yeni bir yapısal reform sürecini tetiklemiştir. 1999 yılından itibaren Türkiye'de toplumsal yaşamın değişik alanlarına değişik alanlarına ilişkin yeni düzenlemeler getiren ve 'İkinci Kuşak Yapısal Reformlar' olarak adlandırılan bu yapısal reform ve yasal dönüşüm süreci 2001 krizi sonrasında uygulamaya konan Güçlü Ekonomiye Geçiş yla büyük bir ivme kazanmıştır. Bu çalışmada Güçlü Ekonomiye Geçiş nda yer alan ve kamuoyunda 'onbeş günde onbeş yasa' ve 'Derviş yasaları' adları ile anılan 'Acil Yasal Düzenlemeler' ele alınmıştır. Uluslararası kuruluşlar tarafından dayatılan ve değişik aktörlerin mücadeleleri sonucunda şekillenen Derviş Yasaları, sermayeye yeni olanaklar sunarken başta işçi sınıfı ve yoksul köylülük olmak üzere geniş toplum kesimleri açısından olumsuz sonuçlar doğurmuştur. In Turkey after 1980 a structural reform wave and a quick legal transformation process, that aimed to make market deepen and to make it integrate with the international markets, had been started. The accumulation and legitimation crisis, which was caused by this reform process in 1990's, triggered a new structural reform process to the end of 1990's. This structural reform and legal transformation process, which have brought new regulations to various fields of the social life in Turkey since 1999 and named as 'Second Generation Structured Reform', gained significant acceleration with The Transition Program for Strong Economy that was put into practice after the crisis in 2001. In this study Urgent Legal Changes, that took place in 'The Transition Program for Strong Economy' and are known as 'fifteen laws in fifteen days' and 'Derviş laws', analysed. Derviş laws, which were imposed by international institutions and taken form result of various social actors' struggles, caused negative results for various social groups -especially for worker class and poor peasantry - while providing new possibilities to capitalists.