Faaliyetlere dayalı maliyetleme yaklaşımının toplam kalite yönetimindeki rolü

Abstract

Globalleşen dünyamızda teknolojik gelişmeler ve küreselleşen rekabet şartları, işletmelerin yönetim anlayışlarını ve bu paralelde üretim teknolojilerini de yenilemeye zorlamıştır. Müşteri taleplerindeki çeşitlenme ve değişmeler, mamullerin pazarda kalış sürelerini kısaltmıştır. Rekabet ortamında hayatta kalmak isteyen işletmeler, mamullerini müşterilerin istekleri doğrultusunda yenilemeli ya da yeni ürünler geliştirmelidir. Üretim ortamındaki teknolojik gelişim; planlama, tasarım, imalat, test, kontrol ve servis aşamalarında en ideal şekilde Toplam Kalite Yönetimi anlayışıyla hem işletmenin hem personelin hem de müşterinin memnuniyeti ve kazanımı ile sağlanabilir. Üretim ortamındaki bu değişim ve gelişim beraberinde bazı açıkları (hataları) da ortaya çıkarmıştır. Bunların en önemlilerinden biri Maliyet Yönetimi hesaplamalarıdır. Geleneksel Maliyet sisteminin bu yeni üretim ortamı için doğru ve gerçekçi bilgiler vermesi düşünülemez. Yeni üretim ortamına entegre olmuş işletmelerin, ekonomik durumlarını ve maliyet harcamalarını doğru hesaplayabilmeleri için Maliyet Yönetim sisteminde de yeniden yapılanmaları gerekmektedir. İşletmeler, maliyetlerini zamanında ve doğru olarak hesaplayabilirlerse pazarda önemli avantajlar elde ederler. Tezin konusu olan Faaliyetlere Dayalı Maliyetleme Yaklaşımının Toplam Kalite Yönetimindeki Rolü üç bölümden oluşan bir plan çerçevesinde incelenmiştir. Birinci bölümde, İleri Üretim Teknolojileri üzerinde durulmuş ve maliyetlere etkileri açıklanmıştır. İkinci bölümde, maliyetleri en aza indirip, müşteri memnuniyetini en üst seviyeye çıkarmayı amaçlayan Toplam Kalite Yönetimi anlayışı ve Kalite Maliyetleri detaylı olarak tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise işletmelerin rekabet ortamında yarışabilmeleri için maliyet harcamalarını ve ekonomik durumlarını doğru olarak hesaplamalarını sağlayan Faaliyete Dayalı Maliyetleme sistemi anlatılmıştır.

In these days, technologic developments in the world which is getting more global than ever and global competition stipulations forced not only the administration concepts of the managements but also production tecnologies to renew. The variety and the change about the customer demands shorten life-cycle of the products. In these competition conditions, managements which want to survive must renovate their products according to the customers' requests. Improvements in the environment can be provided by the planing, project, manufacturing, test, control and acquaring the satisfaction of both the management and the customer during the serving process by the total quality intelligence. These improvements in manufacturing environment bring some problems together. The most important one is the costing management problem. Traditional Costing system is not able to give accurate and timely information in the new manufacturing and economic environment which has required a reconstruction of costing management system. Accurate and timely costing information give the company big advantage in competition. Topic of the thesis, The role of the Activity-Based Costing approaching in Total Quality Management is consisted of three parts. First part is about advanced manufacturing tecnologies and their effects on costs. In the second part, Total Quality Management concept and Quality Costs which decrease the prices to minumum level and increase the customer satisfaction to maximum level are described with the details. In the third part, Activity-Based Costing system that makes the management be able to compete in these rivalry circumstances is explained.