Yaşlı hastaların idrar kültürlerinden izole edilen {k.pneumoniae} suşlarının antibiyotik duyarlılıkları ve gsbl ve karbapenemaz sıklığının değerlendirilmesi

Abstract

Giriş ve Amaç: Üriner sistemi enfeksiyonlarının tedavisinde uygun antibiyotik kullanımı kritik önem arz etmektedir. Uygun tedavi verilmeyen üriner sistemi enfeksiyonlarının, özellikle yaşlı hastalarda hayatı tehdit eden bir durum olan sepsise neden olabileceği bilinmektedir. Son yıllarda Klebsiella pneumoniae’nin neden olduğu üriner sistem enfeksiyonları artış göstermektedir. Çoklu ilaca dirençli K.pneumonaie ise tedavi süresi ve tedavi maliyeti sebebiyle önemli bir problem oluşturmaktadır. Genişlemiş spektrumlu beta laktamaz (GSBL) üretimi ve karbapenemaz üretimi; kolay yayılabilirliği sebebiyle bu mikroorganizmanın ilaç direncindeki en önemli mekanizmalardandır. Bu çalışmada, yedi yıllık dönemde hastanemizde yatan ve poliklinik başvurusu olan yaşlı hastalara ait idrar örneklerinden izole edilen K. pneumoniae izolatlarının kümülatif antibiyogram sonuçları ve GSBL ve Karbapenemaz sıklığı değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuvarında 2015-2021 yıllları arasındaki dönemde 65 yaş ve üstü hastaların idrar örneklerinden izole edilmiş K. pneumoniae’lere ait veriler incelenmiştir. Çalışmanın kapsadığı yedi yıllık süre boyunca kaydedilmiş VITEK®2 (bioMérieux, Fransa) sisteminden elde edilen antibiyotik duyarlılık test sonuçları güncel EUCAST (Version 12.0, 2022) kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Bulgular ve Sonuç: Çalışmaya yatan hastalardan izole edilen 441, poliklinik hastalarından izole edilen 567 olmak üzere toplam 1008 izolat dahil edilmiştir. GSBL pozitifliği yatan hastalarda %10-50 arasında iken, poliklinik hastalarında bu oran %30.3-49.1 olarak değişmektedir. Poliklinik hastalarında en yüksek GSBL pozitifliğinin (%49.1) saptandığı 2020 yılındaki veriler, bu dönemde pandemi sebebiyle yapılan poliklinik sayısının ve hasta niteliğinin değişmesine bağlanmıştır (Tablo1). Karbapenem grubunda duyarlılık oranları; yatan hastalarda ertapenemin, için %60.0-86.4, meropenem için, %68.0-88.1, imipenem için %68-91.5 aralığında; poliklinik hastalarında ise aynı antibiyotikler için sırasıyla %80.8-94.1, %86.3-96.1, %79.2-95.6 olarak saptanmıştır. Ancak yatan hastalarda izolatların karbapenemaz üretiminin 2016 yılında %3.3 iken 2021 yılında %25.8’ e (Tablo2), poliklinik hastalarında 2017 yılında %1.1’ den 2021 yılında %12.4’e çıkması karbapenemlerin kullanılmasında göz önünde bulundurulması gereken bir durumdurPolikinik hastalarında ise ampirik olarak tercih edilebilecek oral antibiyotiklerden siprofloksasin (%40-58.9) ve trimetoprimsulfametoksazol(%60-69.1) duyarlılığı yıllarla çok belirgin değişiklik göstermediği gözlenmiştir. Bu antibiyotikler kullanılırken duyarlılık oranları gözönünden bulundurulmalı, antibiyogram sonucuna göre tedavi planlanmalıdır. Sonuç olarak; yatan hastalardaki izolatların duyarlılık oranlarının poliklinik hastalarındakilere göre düşük olduğu dikkat çekmektedir. Bu nedenle kümülatif antibiyotik duyarlılık verileri çıkarılırken yatan hastalar ve poliklinik hastaları olarak ayrı kategoriler oluşturmak, kliniklerin ampirik antibiyotik seçimi açısından daha faydalı olacaktır.