Ortadoğu'da yeniden yapılanma sürecinde kültür-iktidar ilişkileri (2003 Irak savaşı sonrası)

Abstract

Bu tez 2003 Irak savaşı sonrası Ortadoğu’da yeniden yapılanma sürecini kültür ve iktidar ilişkileri bağlamında açıklamayı amaçlamaktadır. Varılan sonuçlar tarihsel bir arka plan ile desteklenmektedir ve 2003 öncesi Ortadoğu ve 2003 sonrası Ortadoğu karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Kültürel bir temel oluşturmak için özellikle Ortadoğu’da din ve etnisite konuları ayrı ayrı incelenmiştir. 2003’te Irak’ın işgali sonrası Ortadoğu’nun tekrar siyasi bir merkez haline geldiği sonucuna varılmıştır. Ve bu siyasi merkezin oluşum süreci tarihsel olarak incelenmiştir. Uluslararası egemen güçlerin Ortadoğu’ya müdahaleleri, onlara karşı ortaya çıkan yerel direnişler ve yerel kültürler arasındaki çatışmalar incelenerek bölge ile ilgili bazı sonuçlara varılmıştır. Genel olarak bu dönem yeniden yapılanma süreci olarak adlandırılmaktadır. Tez genel ve kronolojik bir anlatım yöntemi izlese de, işgal edilen bölgeler örnekler olarak ele alınmıştır. Tezin hazırlanışında uygulanan literatür taramasında çeşitli birinci el ve ikinci el kaynaklar kullanılmıştır. Ayrıca yeniden yapılanma ve kültür iktidar ilişkileri kavramları teorik çerçeve oluşturmak üzere iki ayrı kısımda ele alınmıştır. Bu bileşik kavramlar müstakil bir şekilde ve aynı zamanda bütünlüklü bir şekilde analiz edilmeye çalışılmıştır. Ortadoğu tarihindeki devletler ve iktidar ilişkileri ve dinin rolü tarihsel gelişimiyle beraber ele alınmıştır. Ortadoğu’da din ve Etnisite konuları kültürel farklılıklara ve ortaklılıklara yol açan zeminlerin belirlenebilmesi için incelenmiştir. Buradan hegomonya ilişkilerine, yerel direnişe ya da kültürel çatışmalara varan süreçlerin temelleri araştırılmıştır. Dünya çapındaki egemenlik ilişkilerinin tesisinde merkezi bir rol oynayan Ortadoğu sosyolojik, kültürel ve tarihsel bir perspektif ile ele alınmıştır.

This thesis aims to explain the reconstruction operation in Middle East following 2003 Iraq war in context of culture and power relations. The conclusions are supported by a historical background and prior- and post-2003 Middle East is discussed comparatively. In order to build up a cultural basis, religion and ethnicity in Middle East are analyzed and as a result, the fact that Middle East has become a political focus again is determined and the development of this political focus is analyzed historically. By the analysis of interventions of international hegemonic forces to Middle East and emerging local resistances against these interventions and conflicts among local cultures, various results have been achieved regarding the region. Generally, this period is referred as the reconstruction period. Although the thesis pursues a general and chronological narrative method, occupied regions are analyzed as examples. In scanning literature used in completion of this thesis, first and second hand sources are used. On the other hand, in order to form a theoretical framework concepts of reconstruction and cultural power relations are discussed in two separate parts. These interconnected concepts are aimed to be analyzed individually and integrity. Government and power relations and role of religion in Middle East history are discussed in line with their historical development. In order to define the background affecting cultural differences and similarites, religion and ethnicity in Middle East are analyzed and proceedingly, the basis of hegemonic relations, local resistance or cultural conflicts are studied. The Middle East playing a central role in constituting worldwide hegemonic relations, is discussed with sociological, cultural and historical perspectives.