Birleşmiş Milletler kararları çerçevesinde Kudüs'ün hukuki statüsü

Abstract

Kudüs, yüzyıllar boyu üç semavi dini de içinde barındıran, kutsal bir statüye sahip olmuş, bu statü farklı yönetimler altında devam etmiştir. Kudüs’ün sahip olduğu önem, sürekli olarak farklı yönetimlere geçmesi ve çokça yönetim değiştirmesine sebep olmuştur. Bu durum, şehrin defalarca yıkılarak tekrar inşa edilmesiyle sonuçlanmıştır. Kudüs, Osmanlı Devleti yönetimi altındayken, sancak statüsünde yer almış, Birinci Dünya Savaşı’nın sonrasında Osmanlı Devleti yönetiminin sona ermesinin ardından İngilizler tarafından manda altında yönetilmiştir. İngiliz yönetiminden sonra ise, Kudüs meselesiyle Birleşmiş Milletler ilgilenmiştir. BM kararlarında en ön plana çıkan kararlardan biri 181 sayılı Taksim Kararıdır. Bu karar, Kudüs’ün Statüsünün Corpus Separatum yani Uluslararası rejim altında yönetilmesini ön görmüştür. Ancak karar çeşitli sebeplerden dolayı uygulamaya geçememiştir. Buna rağmen BM, 194 ve 303, 356, 468 sayılı kararlarla 181 sayılı karara atıfta bulunmuştur. 1967 sonrası ise BM’nin üslubu değişmiş, Taksim kararına atıf yapmaktan daha çok ateşkes ve İsrail’i kınama kararı almıştır. BM’nin bu üslup değişikliği ve işgal karşısında otoriteyi sağlayamaması Kudüs konusunu çözmekten ziyade daha da karmaşık hale getirmiştir.

Jerusalem is one of the key cities of the Middle East. The Jerusalem issue is a problem that includes many questions of the Middle East. The importance of Jerusalem for all three heavenly religions has made the city even more strategic. As a result of the importance of Jerusalem, the administration of the region has changed many times. This resulted in the city being destroyed and rebuilt many times. When Jerusalem was under the rule of the Ottoman Empire, it served as one of the Ottoman sanjaks. After the First World War, when Ottoman Empire ended, it started to be ruled by the British government. After the British rule, the United Nations dealt with the Jerusalem issue. One of the most prominent decisions in UN resolutions is the Partition Resolution No. 181. This decision stipulated that the Status of Jerusalem would be governed under the Corpus Separatum, that is, the International regime. However, the decision could not be realized due to various reasons. Despite this, the UN referred to the resolution 181 together with resolutions 194 and 303, 356, 468. After 1967, the UN's tone changed, it decided to ceasefire and condemn Israel rather than referring to the Taksim decision. The Isreal occupation and the UN's loss of authority made the Jerusalem issue more complicated.