Bengal Bölgesindeki İngiliz karşıtı hareketler : Hilafet hareketi örneği

Abstract

1757’de Plassey Savaşı’nda İngilizlere karşı Müslümanların yenilgiye uğramasıyla Bengal bölgesinde 550 yıllık Müslüman hakimiyeti sona ermiş ve 190 yıllık İngiliz sömürge dönemi başlamıştır. İngilizlerin uyguladığı sömürge politikası beraberinde İngiliz karşıtı siyasi ve dini hareketlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. İngilizlere karşı bağımsızlık mücadelesine ilham veren Hilafet Hareketi bunlar arasında önemli bir yer tutmaktadır. Hilafet Hareketi bir taraftan Osmanlı Devleti’nin uhdesinde bulunan hilafet müessesesinin devamını sağlamaya çalışırken diğer taraftan İngilizlere karşı bölge halkı arasında bağımsızlık anlayışının yayılması için gayret sarf etmiştir. Tezimiz giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında öncelikli olarak çalışmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve kaynakları üzerinde durulmuştur. Ardından Bengal bölgesinin kısa bir tanıtımı, İngiliz sömürge dönemine kadar bölgenin siyasi tarihi incelenmiştir. Birinci bölümde, Hilafet Hareketi’nin ortaya çıktığı zeminin anlaşılmasına katkı sağlaması açısından İngilizlerin Bengal bölgesinde hakimiyeti ele geçirme süreci ve buna karşılık ortaya çıkan İngiliz karşıtı hareketler kısaca anlatılmıştır. İkinci bölümde Hilafet Hareketi’nin ortaya çıkmasına sebep olan faktörler ile hareketin gelişimi ele alınmış, ayrıca Bengal liderlerinin bu hareketteki rolü ve hilafet hareketinin Bengal toplumunun üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır.With the defeat of the Muslims against the British at the Battle of Plassey in 1757, 550 years of Muslim domination in the Bengal region ended. In this way, the 190-year British colonial period began in the Bengal region. This period is significant for the history of Bengal. During this period, the policies implemented by the British led to the emergence of some political and religious movements. The Khilafat movement was one of the significant movements for independence against the British. This movement, aimed to protect the Khilafat within the Ottoman state as well as stimulated a demand for independence among the people of the region against the British. This thesis consists of an introduction and two chapters. In the introduction, a brief preface of the Bengal region, the region's political history until the British colonial period along with the aim of the study, purpose, method and resources used have been mentioned. The first chapter explained the process of British domination in the Bengal region and the anti-British movements. In the second chapter of this thesis, the factors that led to the emergence of the Khilafat Movement and the development of the Khilafat movement have been discussed in detail.