The examination of the relations of perceived workplace spirituality and social support with employees’ post-traumatic stress disorder : the moderating role of psychological resilience

Abstract

Zaman içerisinde değişen çalışan algısı, örgütlerin, çalışanlarının psikolojik ihtiyaçlarının karşılanmasında katkıda bulunmasının birçok olumlu kazanımlara yol açacağını öngörmekte ve örgütler de bu konuyla ilgili araştırmalara dayanarak bunlara daha fazla önem vermektedirler. Akademik açıdan bakıldığında da iş yeri maneviyatı ve algılanan örgütsel destek gibi daha çok çalışanların manevi yanlarını tatmin etmeye yarayan konular her geçen gün daha fazla araştırılmıştır. Bu çalışmada ise psikoloji biliminde ruhsal bozukluk kategorisinde yer alan, ancak örgütsel düzeyde pek fazla araştırılmayan travma sonrası stres bozukluğunun incelenmesi ve negatif etkisini örgütsel düzeyde düşürebilecek alternatifler sunulması amaçlanmıştır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi kapsamında, işyeri maneviyatı ve travma sonrası stres bozukluğu ile algılanan örgütsel destek ve travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişki incelenmiştir. Daha sonra, kişilerin psikolojik dayanıklılık seviyelerinin iki modeldeki düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırma modelinde yer alan ve değişkenler arasındaki ilişkilerin test edilmesi için tanımlayıcı ve kesitsel türde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, Türkiye’deki beyaz yakalı çalışanlar olup, örneklem grubu araştırma-geliştirme, bankafinans, pazarlama-reklam, satış, eğitim gibi sektörlerden oluşmaktadır. Ocak 2021- Nisan 2021 tarihleri arasında anket yöntemi ile 253 çalışandan veri toplanmıştır. Katılımcılara uygulanan anket formunda, demografik bilgileri ölçen sorular, daha önceki araştırmalarda güvenilirliği ve geçerliliği test edilmiş olan algılanan örgütsel destek, iş yeri maneviyatı, travma sonrası stres bozukluğu ve psikolojik dayanıklılık ile ilgili ölçekler yer almıştır. Elde edilen bulgular çeşitli analizlere tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda ortaya çıkan araştırma sonuçlarına göre, işyeri maneviyatı ve travma sonrası stres bozukluğu arasında negatif yönde bir ilişki görülmüştür (r= -.263, p< .01). Aynı zamanda, algılanan örgütsel destek ile travma sonrası stres bozukluğu arasında da negatif yönde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır (r= -.297, p< .01). Yapılan hipotez testlerinin ardından, araştırmaya katılan kişilerin demografik bilgilerine göre değişkenler açısından farklılaşmalarının olup olmadığı karşılaştırma analizleriyle değerlendirilmiştir. Bu nedenle, katılımcıların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve iş deneyimi arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla t- testleri ve ii ANOVA testleri uygulanmış, katılımcıların farklılık gösterdiği konular değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda araştırmanın kuramsal ve uygulamaya yönelik katkıları ele alınmış, sınırlılıklar ve öneriler sunulmuştur.From the academic perspective, concepts like workplace spirituality or perceived organizational support are researched more and more, which are mainly aim to support the psychological side of the employees. This research aims to search for post-traumatic stress disorder, which is another humanistic topic yet has not been mentioned and explored in the organizational context. In the context of the theoretical framework, first, the relationship between workplace spirituality and post-traumatic stress disorder as well as the relationship between perceived organizational support and post-traumatic stress disorder were examined. Then, the moderator role of psychological resilience was examined in both these relationships. A descriptive and cross-sectional study was conducted to examine these relationships between the variables. The study population is white-collar workers who work in different sectors like research & development, banking-finance, marketing, advertisement, education. The data were collected from 253 employees through an online survey applied between January 2021 and April 2021. The questionnaire includes demographic questions, scales related to workplace spirituality, perceived organizational support, post-traumatic stress disorder, and psychological resilience. After data collection, the data were analyzed with several statistical techniques. As a result of the analyses, a negative relationship was found between workplace spirituality and post-traumatic stress disorder (r= -.263, p< .01). Also, the results revealed a negative relationship between perceived organizational support and posttraumatic stress disorder (r= -.297, p< .01). After the hypotheses testing, comparison tests were used to search for the possible differences among the research participants. That is why t-tests and ANOVA were used to evaluate the subjects on which the participants differed . At the end of the study, the theoretical and practical contributions of the research were discussed, limitations and suggestions were presented.