Kolluğun zor kullanma yetkisi

Abstract

Toplumda asayişi sağlama , huzur ve güven ortamını yaratma ve koruma devletin en öncelikli görevidir. Devlet bu görevi kolluk aracılığıyla yerine getirir. Kolluğun yaptığı işlere de kolluk faaliyetleri denir. Kolluk faaliyetleri kamu özgürlüklerine bazı sınırlamalar getirmektedir. Kamu düzenini sağlamak amacıyla kişilerin özgürlükleri sınırlanabilir. Kolluk görev ve yetkisini kanunlardan alır. Kamu düzenini muhafaza etmek ve yasaları uygulamakla görevli olan kolluk, genel anlamda polis ve jandarmadan oluşmaktadır. Bunun yanında görev alanları daha dar olan özel kolluk türleri de vardır. Çok çeşitli alanlarda ve zor görevler yapan kolluk, bu görevleri yaparken bazen zor kullanmak durumunda kalabilmektedir. Zor kullanma, direnme ve saldırının mahiyetine göre, etkisiz hale getirmek için, kademeli olarak artan oranda bedeni kuvvet, maddi güç ve şartları oluştuğunda silah kullanmadır. Ancak silah, en son çare olarak ve mutlak zorunlu kalındığında kullanılmalı ve bu halde dahi öldürmek amacıyla değil, etkisiz hale getirmek amacıyla kullanılmalıdır. Silah kullanma, zor kullanma yetkisinin en ağır ve o derece sorumluluk getiren en son aşamasıdır. Zor kullanma görevi ve yetkisi Türk Ceza Kanunu’nda hukuka uygunluk sebebidir. Kolluk bazen zor kullanma yetkisini direk kanun hükmünden alır, bazen de yetkili amirden alır. Meşru savunma ve zorda kalma hallerinde de zor kullanır. Zor kullanma, temel hak ve hürriyetlere, insan onuruna, beden bütünlüğüne ve yaşama hakkına ve özgürlüklere fiili bir müdahaledir. Bu sebeple zor kullanacak olan kolluk görevlileri, kanunilik, mecburiyet ve ölçülülük şartlarını muhakkak uygulamalıdır. Kolluk görevlileri bu şartlar çerçevesinde zor kullanırlarsa bir yetkiyi kullanmış olurlar. Aksi halde suç işlemiş olacağından ceza alırlar. Zor kullanmada sınırı kast olmaksızın aşan kolluk görevlilerine verilecek ceza indirilir, hatta duruma ve şartlara göre ceza verilmeyebilir. Ancak sınırı kasten aşan kolluk görevlileri herhangi bir ceza indiriminden faydalanamazlar.