Şeyhu’l-islam Mustafa Sabri’nin yeni fıkhi konulara yaklaşımları

Abstract

Son devrin Osmanlı din alimlerinden olan Mustafa Sabri Efendi, (1869-1954) ilmî ve siyasî hayatı iç içe yaşamış, mücadeleci ve medeni cesaret sahibi bir kişiliğe sahiptir. Bu tezde Şeyhulislam'lık makamına ulaşmış bir Osmanlı aydınının hayatı ve eserleri tanıtılarak, makamının ve ilim adamlığının gerektirdiği sorumluluk duygusuyla yaşadığı dönemde gündeme gelen hangi tür fıkhî konuları ele aldığı ve bu konulara yaklaşımları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tanzimat'la birlikte başlayan ve II. Meşrûtiyet'in îlanıyla daha da hız kazanan modernleşme sürecinde dînî konularda ortaya atılan yeni fikirlere karşı, Mustafa Sabri Efendi'nin temelde geleneği savunur bir çizgi izlediği, gerek yurtiçinde gerekse yurtdışında dinin özüne zarar verici yeni düşünce ve anlayışlara karşı mücadeleci görüşleri yansıtılmaya çalışılmıştır. Mustafa Sabri Efendi (1869-1954), one of the Ottoman religious scholars in the last period of the Ottoman Empire, lived both political and scientific life and had a resolute and courageous personality. In this thesis, the life and works of the Ottoman intellectual are presented. The religious subjects that were discussed in the period in which he lived with the responsibility of being a religious chairman and a scholar are also handled. In the thesis it is also explained that in the modernization era, beginning with Tanzimat and accelarating with the declaration of Mesrutiyet the Second, Mustafa Sabri Efendi was following a traditional path against novel thoughts in religious subjects and fighting with the ideas that were damaging the essence of religion.