DILETTANTEN, GEISTERBESCHWÖRER UND DIE SORGE VOR_x000D_ EINER REVOLUTION: GOETHES ZAUBERLEHRLING IM_x000D_ SCHNITTPUNKT DER DISKURSE

Abstract

Johann Wolfgang von Goethes Ballade Der Zauberlehrling (1797), in der dietitelgebende Figur an die Stelle des abwesenden Hexenmeisters tritt und so eineÜberschwemmung verursacht, handelt offenkundig vom Thema Grenzüberschreitung.Indes fällt auf, dass sich die Flutkatastrophe in der domestizierten Umgebung derMeister-Werkstatt ereignet und der Meister bei seiner Rückkunft die alte Ordnungsogleich wiederherstellt. Unter diesem Aspekt lässt sich der Text – umgekehrt – auchals eine Art Bewusstmachung dessen lesen, was Grenzen eigentlich bedeuten undwarum es wichtig ist, sie einzuhalten. Tatsächlich sind im Zauberlehrling Chaos undOrdnung wechselseitig bedingt. Man könnte auch sagen, dass die Grenzüberschreitungdes Protagonisten innerhalb der durch bestimmte Diskurse abgesteckten Grenzenerfolgt. Ziel der vorliegenden Untersuchung ist es, die diskursive Ordnung des Textessichtbar zu machen. Welche Diskurse treten auf? Wie wirken sie zusammen? Wassind ihre Funktionen? Und welche Dynamiken entfalten sie? Auf solche Fragen wirdim Nachfolgenden näher einzugehen sein.

The Sorcerer’s Apprentice by Johann Wolfgang von Goethe (1797), in which a_x000D_ wizard’s apprentice supplants the master during his absence and thus causes a flood, is_x000D_ mainly about limit-exceeding. It’s noticeable that the flood occurs in the enclosed_x000D_ space of the wizard’s workshop, and the master is able to restore the former order right_x000D_ upon his return. The text can also be read as a cautionary tale of what limits essentially_x000D_ mean and why it is that important to adhere to them. Chaos and order are conditioned_x000D_ reciprocally in The Sorcerer’s Apprentice. In some way, the protagonist’s exceeding_x000D_ of his limits happens within the frame of certain discourses. The aim of this study is to_x000D_ make the discursive structure of the text visible. Which discourses emerge? How do_x000D_ they work together? What are their functions? What dynamics do they develop?_x000D_ Questions like these are to be examined in this study.;Johann Wolfgang von Goethe’nin Sihirbazın Çırağı (1797) baladı, başlığa adını veren_x000D_ ana karakterin ortada olmayan sihirbaz ustasının yerine geçerek bir sele yol açması_x000D_ üzerinden sınır aşımı temasını konu edinmektedir. Bununla beraber, sel felaketinin_x000D_ sihirbazın hakimiyet kurduğu atölyesinde meydana gelmesi ve ustanın dönüşü ile_x000D_ birlikte ivedilikle eski düzeni geri getirmesi dikkat çekicidir. Bu açıdan bakıldığında_x000D_ metin, sınırların gerçekte ne anlama geldiği ve bunlara bağlı kalmanın neden önemli_x000D_ olduğunun bir tür farkındalığı olarak da okunabilir. Esasında, Sihirbazın Çırağı_x000D_ baladında, kaos ve düzen karşılıklı olarak birbirinin sonucu niteliğindedir. Nitekim ana_x000D_ kahramanın sınırları aşması, belirli söylemler çerçevesinde gerçekleştir. Bu çalışmanın_x000D_ amacı, metnin söylemsel yapısını açıklığa kavuşturmaktır. “Hangi söylemler ortaya_x000D_ çıkıyor? Birlikte nasıl çalışırlar? İşlevleri nelerdir? Hangi dinamikleri geliştirirler?”_x000D_ gibi sorular çalışmada ele alınacaktır.