Publication: Şafii öncesinde ve İmam Şafii’de sünnet
Loading...
Date
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Soyadı: İsak Emin Aktepe lahiyat Hadis Prof. Dr. Raşit Küçük Tez Türü ve Tarihi: Doktora - Haziran 2005 nnet, Hadis, Şafii, Mezhep, Medine Ameli
ŞÂFİÎ ÖNCESİNDE VE İMAM ŞÂFİÎ'DE SÜNNET İslam öncesi dönemde sünnet, genel olarak örf, âdet ve gelenek anlamında kullanılırdı. Kur'ân'da ise sünnet, daha çok Allah'ın değişmez kanunları anlamında ve sünnetullah formunda yer almaktadır. Sünnet, İslâmiyetle birlikte dînî pek çok terim gibi kavramlaşma süreci yaşamıştır. Hz. Peygamber sünnet kelimesini hem lugat hem de ıstılah anlamıyla birçok kez kullanmıştır. Sahâbe döneminde sünnetin kavramlaşması neredeyse tamamlanmış ve lugat anlamıyla nâdiren kullanılmıştır. Sahâbîler genelde sünneti şeklî ve zâhirî bir yaklaşımla yorumlarken, bazı sahâbîler zaman zaman Hz. Peygamber'in amacını, nebevî davranışın gerekçesini gözetme eğilimi göstermişlerdir. Sahâbe sonrası ilmî faaliyetler açısından iki şehir ön plana çıkmıştır: Kûfe ve Medîne. Kûfelilerin dînî telakkileri ağırlıklı olarak İbn Mes'ûd'a dayanmakta idi. Medîne ise sahâbe sonrasında özellikle yedi fakihin ve İbn Şihâb ez-Zührî'nin faaliyetlerine sahne olmuştur. Ebû Hanîfe, İmam Ebû Yûsuf ve İmam Şeybânî nezdinde sünnet ilk etapta Hz. Peygamber'in sünnetini ifade eden bir kavramdır. Bununla birlikte sünneti zaman zaman sahâbe görüş ve uygulamalarına dayanarak tespit ettikleri de bir vakıadır. İmam Mâlik hicrî ikinci asırda Medîne fıkhının en önemli temsilcisidir. Hocalarından devraldığı sünnet-i mâziye kavramını aynen kullanır ve eserinde sünnet tâbirine daha çok amel-i ehl-i Medîne anlamında yer verir. İmam Şâfiî, Medîne ve Kûfe'deki iki güçlü ekole karşı sünnetin Hz. Peygamber'e özel olduğu fikrini savunmuş ve sahâbe uygulamalarıyla, amel-i ehl-i Medîne'nin sünnete delaletini ısrarla reddetmiştir. Name and Surname: İsak Emin Aktepe Field: Theology Programme: Hadith Supervisor: Professor Raşit Küçük Degree Awarded and Date: Doctorate - June 2005 Sunna, Hadith, Shafii, School of Law, Madinan Amal ABSTRACT SUNNA UNDERSTANDING OF PRE-SHAFII PERIOD AND SHAFII In the Pre-Islam period Sunna was generally used for traditions of the society, whereas in Koran sunna is used in the form of Sunnatullah in the meaning of Allah's unchanging laws. Prophet has used the term of sunna in numerous occations in both dictionary meaning and terminological meaning. During the Companions period, however, concept formation of the term of Sunna has been almost completed and seldom used with its dictionary meaning. While most of the companions interpreted Sunna with a formal and verbal approach, some of them were occasionally inclined to consider the purpose of the Prophet and reason of the actions of prophithood. Religious considerations of the Qufean Scholars were mainly depended on Ibn Mesud. Whereas Madina, in the post-companions period, especially became a scene of the actions of Seven Scholars of Islamic Law and Ibn Shihab az-Zuhri. For Abu Hanifa and Abu Yusuf sunna was a concept indicating sunna of the prophet. Nonetheless it is evident that they sometimes based their judgments on the opinions and practices ot the companions. Malik uses the term of Sunnat-i-Maziye in the same form that he inherited from his instructors and gives mostly the meaning of Madinan Amal to the term Sunna. Shafii has argued, in opposition to two strong school of law in Qufa, that the term of Sunna is singular to prophet and persistently rejected the idea of Madinan Amal being a reflection of Sunna of the Prophet.
ŞÂFİÎ ÖNCESİNDE VE İMAM ŞÂFİÎ'DE SÜNNET İslam öncesi dönemde sünnet, genel olarak örf, âdet ve gelenek anlamında kullanılırdı. Kur'ân'da ise sünnet, daha çok Allah'ın değişmez kanunları anlamında ve sünnetullah formunda yer almaktadır. Sünnet, İslâmiyetle birlikte dînî pek çok terim gibi kavramlaşma süreci yaşamıştır. Hz. Peygamber sünnet kelimesini hem lugat hem de ıstılah anlamıyla birçok kez kullanmıştır. Sahâbe döneminde sünnetin kavramlaşması neredeyse tamamlanmış ve lugat anlamıyla nâdiren kullanılmıştır. Sahâbîler genelde sünneti şeklî ve zâhirî bir yaklaşımla yorumlarken, bazı sahâbîler zaman zaman Hz. Peygamber'in amacını, nebevî davranışın gerekçesini gözetme eğilimi göstermişlerdir. Sahâbe sonrası ilmî faaliyetler açısından iki şehir ön plana çıkmıştır: Kûfe ve Medîne. Kûfelilerin dînî telakkileri ağırlıklı olarak İbn Mes'ûd'a dayanmakta idi. Medîne ise sahâbe sonrasında özellikle yedi fakihin ve İbn Şihâb ez-Zührî'nin faaliyetlerine sahne olmuştur. Ebû Hanîfe, İmam Ebû Yûsuf ve İmam Şeybânî nezdinde sünnet ilk etapta Hz. Peygamber'in sünnetini ifade eden bir kavramdır. Bununla birlikte sünneti zaman zaman sahâbe görüş ve uygulamalarına dayanarak tespit ettikleri de bir vakıadır. İmam Mâlik hicrî ikinci asırda Medîne fıkhının en önemli temsilcisidir. Hocalarından devraldığı sünnet-i mâziye kavramını aynen kullanır ve eserinde sünnet tâbirine daha çok amel-i ehl-i Medîne anlamında yer verir. İmam Şâfiî, Medîne ve Kûfe'deki iki güçlü ekole karşı sünnetin Hz. Peygamber'e özel olduğu fikrini savunmuş ve sahâbe uygulamalarıyla, amel-i ehl-i Medîne'nin sünnete delaletini ısrarla reddetmiştir. Name and Surname: İsak Emin Aktepe Field: Theology Programme: Hadith Supervisor: Professor Raşit Küçük Degree Awarded and Date: Doctorate - June 2005 Sunna, Hadith, Shafii, School of Law, Madinan Amal ABSTRACT SUNNA UNDERSTANDING OF PRE-SHAFII PERIOD AND SHAFII In the Pre-Islam period Sunna was generally used for traditions of the society, whereas in Koran sunna is used in the form of Sunnatullah in the meaning of Allah's unchanging laws. Prophet has used the term of sunna in numerous occations in both dictionary meaning and terminological meaning. During the Companions period, however, concept formation of the term of Sunna has been almost completed and seldom used with its dictionary meaning. While most of the companions interpreted Sunna with a formal and verbal approach, some of them were occasionally inclined to consider the purpose of the Prophet and reason of the actions of prophithood. Religious considerations of the Qufean Scholars were mainly depended on Ibn Mesud. Whereas Madina, in the post-companions period, especially became a scene of the actions of Seven Scholars of Islamic Law and Ibn Shihab az-Zuhri. For Abu Hanifa and Abu Yusuf sunna was a concept indicating sunna of the prophet. Nonetheless it is evident that they sometimes based their judgments on the opinions and practices ot the companions. Malik uses the term of Sunnat-i-Maziye in the same form that he inherited from his instructors and gives mostly the meaning of Madinan Amal to the term Sunna. Shafii has argued, in opposition to two strong school of law in Qufa, that the term of Sunna is singular to prophet and persistently rejected the idea of Madinan Amal being a reflection of Sunna of the Prophet.