Çok boyutlu panel veri modelleri: firma karakteristiklerinin sermaye yapısı üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada hisseleri Borsa İstanbul’da işlem gören imalat sanayi firmalarının firma karakteristiklerinin sermaye yapısı üzerindeki etkileri çok boyutlu panel veri modelleri ile 2003-2016 dönemi için incelenmiştir. Çok boyutlu panel veri modelleri imalat sanayi alt sektörleri ve bu alt sektörlerde yuvalanan firmalar olmak üzere iki birim boyutu ve bir zaman boyutu ile birlikte üç boyutlu elde edilmiştir. Çalışmada sermaye yapısını temsilen borçlanma oranı kullanılmıştır. Firma karakteristiklerini oluşturan karlılık, likidite, varlık yapısı, büyüklük, büyüme veya büyüme fırsatları değişkenleri açıklayıcı değişkenler olarak analizlerde yer almıştır. Çok boyutlu panel veri modelleri sabit etkiler, rassal etkiler ve yuvalanmış rassal etkiler varsayımları altında tahmin edilmişlerdir. Ampirik bulguların değerlendirilmesi için üç yönlü sabit etkili modelin en uygun model olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgulardan firma karakteristiklerinden karlılık, likidite ve varlık yapısı değişkenlerinin borçlanma oranını negatif yönde etkilediği, büyüme ve büyüklük değişkenlerinin borçlanma oranını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Firmaların borçlanma davranışlarının genel anlamda sermaye yapısı teorilerinden finansal hiyerarşi teorisi ile uyumlu olduğu ileri sürülebilir.

This study investigates the effects of firm characteristics of manufacturing industry firms which are traded in Borsa İstanbul on the capital structure using multidimensional panel data models for the period of 2003-2016. Multidimensional panel data models analysed in the empirical part of the study is three dimensional with two cross-sectional dimensions and time dimension. Three dimensional panel data models includes sectors and firms are nested by these sectors in the cross-section dimension. In this study, the debt ratio is used as a represent of capital structure. Firm characteristics of profitability, liquidity, size, growth and / or growth opportunities and asset structure are explanatory variables in the emprical models. Multidimensional panel data models are estimated under fixed effects, random effects and nested random effects assumptions. Three-way fixed-effect model is determined the true model for the interpretation of empirical findings. It was detected that the variables of profitability, liquidity and asset structure negatively affect the debt ratio, size and growth variables have positive effects on the debt ratio from the emprical findings. It can be argued that the borrowing behavior of firms is generally compatible with the pecking order capital structure theory.