Kaynak eserlerin türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılması: Evliya Çelebi’nin Seyahatname’si

Abstract

ÖZETDil, bir topluluğun birlikte oluşturduğu kültürel mirasın gelecek nesillere ulaşmasını sağlayan en ehemmiyetli araçtır. Dil öğretimi, bu kültürel mirasın yabancı dil öğrenmek isteyen öğrenicilere aktarılmasını sağlar. Türkçenin kaynak eserlerinin dil öğretiminde kullanılması kültürün aktarılması açısından Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında yararlı olacak bir çalışmadır. Dil öğretiminde kaynak eserlerden metin seçiminde bulunmak; dilin inceliklerinin gösterilmesi ve kültürün tanıtılması açısından büyük ehemmiyet taşımaktadır. Araştırmadaki amaç ise Türkçenin kaynak eserlerinden olan Seyahatname’nin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılma imkânının tespitidir. Araştırma beş ana bölümden oluşmaktadır:Birinci bölümde araştırma ile ilgili genel bilgilerin bulunduğu “Giriş, Problem, Amaç ve Önem” kısmı yer almaktadır.İkinci bölümde çalışma ile ilgili yapılan literatür taramasından elde edilen bilgilerin aktarıldığı alan yazın kısmı bulunmaktadır.Üçüncü bölümde çalışmanın nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin kullanılarak hazırlandığı belirtilmiştir.Dördüncü bölümde çalışmada elde edilen bulgular yer almaktadır. Bunlar; Seyahatname’den Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanması için A2 seviyesindeki Türkçe öğrenicilerine uyarlanan metin örnekleri, kelime bölümü ve dört temel dil becerisine göre hazırlanan etkinliklerdir. Beşinci bölüm ise sonuç ve önerilerden oluşmaktadır.Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılacak metinlerin, Türkçenin kaynak eserlerinden seçilmesi ile hem metnin özgün bir yapıda olması hem de kültürel değerlerin aktarımı sağlanacaktır. Metinlerin dil öğretiminde kullanılması için metinler, öğrencilerin dil seviyesine uygun bir şekilde uyarlanmalı ve metnin aslına sadık kalınmaya çalışılmalıdır.Araştırmada Seyahatname’nin on cildinin incelenmesi, ilgili alan yazın taraması, uygulanan yöntem ve bulgular sonucunda eserden seçilen metinler ve metinlere yönelik dört temel dil becerisine yönelik hazırlanan etkinlikler ile Seyahatname’nin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılabilirliği yönüyle faydalı olacağı belirlendi.Seyahatname, Evliya Çelebi’nin 17. yüzyılda Osmanlı’nın geniş sınırlara ulaştığı dönemde bu coğrafya üzerinde yapmış olduğu seyahati ve o günün hayat tarzını, Türkçenin özelliğini ve zenginliğini ayrıca farklı milletlerin dilini, kültürünü, halk ile ilgili yapısını ve coğrafyasını aktarmıştır. Bu sebeple Seyahatname Türk milletine olduğu kadar, Türkçeyi öğrenmek isteyen yabancı öğrencilerin de ilgisini çekecek ve dil öğrenmelerine katkı sağlayacaktır. Eserin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılması ile bu alana Türkçenin kaynak eserlerinden olan Seyahatname’nin kazandırılacağı düşünülmektedir.

ABSTRACTLanguage is the most important ınstrument which provide to reach cultural heritage composed by community to the next generation. Language teaching provides to transfer this cultural heritage to students who want to learn foreign language. To use sources of Turkish in language teaching is a beneficial study in the field of teaching Turkish as a foreing language for cultural transmission.To choose text from literary work while teaching language has importance for showing politeness of language and introducing culture. The aim of this study is to ascertain possibility of using Seyahatname a Turkish literary work while teaching Turkish as a foreign language. This study consists five parts:In the first part there is introduction, problem, aim, importance section which includes general informations about the study.In the second part, there are informations from literature riviews which are done fort he studytIn the third part, it is ındicated that this study is prepared by using screening model from qualitative research methods.In the fourth part, there are findings abtained in the study. These are texts from Seyahatname which are adapted for A2 level students who learn Turkish vocobulary part and exercises which are prepared according to four language skills. Fifth part consists of conclusion and suggestions. It will be supplied both authenticity of the text and transmission of cultural values with choosing texts used for teaching Turkish as a foreign language from resource works. Text should be adapted to students level and authenticity of the text shouldnt be changed.We established that it is going to be useful to use Seyahatname for teaching Turkish as a foreign language in this study with researching ten volume, literature review, chosen texts from literary work at the end of the findings and methods used and activities prepared for four skills. Seyahatname contributes to Turkish nation the trip which is done in 17. Century by Evliya Çelebi who was an Ottoman Explorer, life in this term, feature of Turkish and productiveness of Turkish besides language, culture, social structure and geography of different nations and also Seyahatname contributes to language teaching of foreign students. It also awakens students interest ıt is tought that Seyahatname will be brought in this field with using it teaching Turkish as a foreign language.