Soğuk savaş sonrası süreçte Türkiye’nin Güney Kafkasya’ya yönelik dış politika açılımları

Abstract

SOĞUK SAVAŞ SONRASI DÖNEMDE TÜRKİYE’NİN GÜNEY KAFKASYA’YA YÖNELİK DIŞ POLİTİKA AÇILIMLARI Soğuk Savaş sonrası dönemde Güney Kafkasya, hem enerji politikaları hem de güvenlik anlamında önemli bölgelerden biri olmuştur. Sovyetler Birliği’nin dağılması, Türkiye açısından Güney Kafkasya’da yeni fırsatlar ortaya çıkarırken, bölgesel çatışma ve krizlerin varlığı ise güçlüklere neden olmuştur. Rusya’nın “Yakın Çevre” politikası, Türkiye’nin Güney Kafkasya ve enerji hatlarına yönelik politikalarını etkilemektedir. Güney Kafkasya’da bölgesel ve küresel güçler arasındaki temel rekabet bölge enerji kaynaklarının taşınması noktasında ortaya çıkmıştır. Türkiye, Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattını savunmuş, çok yoğun bir mücadelenin ardından sözkonusu boru hattı tamamlanmış ve faaliyete geçmiştir. Bu hattın faaliyete geçmiş olması Türkiye’nin Güney Kafkasya’ya yönelik enerji politikası açısından başarıdır. Bu noktada, ABD’nin Doğu-Batı enerji koridoru bağlamında hattın yapımını desteklemesi etkili olmuştur. Güney Kafkasya, Türkiye açısından önemli fırsatlar sunan ve Türkiye’nin küresel politikalarda etkin olmasını sağlayabilecek araç niteliği taşıyan bir bölgedir. Küresel politikalar bağlamında enerji konusu ön plana çıkmaktadır. Özellikle, Batı açısından enerji kaynaklarının güvenli bir şekilde Batı’ya ulaştırılması ve Rusya’ya olan bağımlılığın azaltılması önem taşımaktadır. Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan ile olan ilişkileriyle bu konuda etkili bir bölgesel güçtür. Bu tezde, Türkiye’nin Güney Kafkasya’ya yönelik etkili bir dış politika yürütebilmesinin yolları tartışılmıştır.TURKEY’S FOREIGN AFFAIRS EXPANSIONS TOWARDS SOUTH CAUCASUS AT POST-COLD WAR ERA South Caucasus region acquired a special role in the meaning of energy politics and security post- cold war era. Collapsing of USSR, created new opportinities for Turkey, otherhand regional conflicts and crisis caused unstability. Russia’s “Near Abroad” strategy affects Turkey’ politics towards South Caucasus and energy lines. Among regional and global powers main competition acquired at the point of transport of energy sources. Turkey defended Bakü-Tbilisi-Ceyhan pipeline. Completing and activating of Bakü-Tbilisi-Ceyhan pipeline is a success for Turkey’s energy politics towards South Caucasus. At this point, supporting of USA towards Bakü-Tbilisi-Ceyhan pipeline in the shape of East-West energy corridor, was important. South Caucasus is a region that supplies important opportinities to Turkey as a tool at global politics efficiency. Energy has a key role for global politics. Especialy, energy security is important that energy sources transport to West and diminishing dependency on Russia. At this point, South Caucasus countries’ stability and link Central Asia is important. In this context, Turkey is a affective regional power because of link Azerbaijan and Georgia. This thesis’s aim is that how Turkey fallows affective politics towards South Caucasus region.