Arapça’da nahiv ve belagat açısından te’kid

Abstract

Te'kid Arapça'nın nahiv kaideleri arasında önemli bir yer teşkil etmektedir. Te'kidin nahiv kaideleri içerisinde ilişkisi olmayan konu neredeyse yok denecek kadar azdır. Te'kide günlük yaşamda sıkça başvurulur. Meselâ; anlatılana inanmayan kişiye bunu doğruluğu te'kidle ifade edilir. Yahut konunun önemine işaret etmek için yada bir şeye teşvik etmek veya uzak tutmak için yine te'kide başvurulur. Yine şüphede olan veya inkâr eden kişiye konunun doğrululuğu te'kide başvurularak ispat edilir. Te'kide Kur'an'ı Kerim'de de çok rastlamaktayız. İçerisinde te'kid ifadesi olan ayetlerin neredeyse Kuran'ın üçte birisini oluşturduğunu alimler ifade etmişlerdir. Durum peygamberimizin hadislerinde de aynıdır. Eğer muhatap konu ile ilgili müspet veya menfi bir fikre sahip değilse bu durumda te'kide yer verilmemiştir. Ama muhatapta şüphe veya inkâr belirtileri görülürse o zaman ifade de te'kide yer verilmiştir. Fakat muhatapta sırf inkâr görülürse o zaman da ifade te'kidli olarak, hem de durumun gerektirdiği ölçüde te'kidi artırılarak ifade edilmiştir. Aynı şekilde Arap şiirinde de te'kidi görmemiz mümkündür. Nahiv açısından te'kid, genelde Lafzî ve Manevi te'kid olarak iki kısma ayrılmaktadır. Bunların yanında bazı te'kid uslupları da bulunmaktadır. Lafzî te'kid harfin, ismin, fiilin, cümlenin, isim fiilin tekrarı ile yapılabildiği gibi lafzın eşanlamlısı, müradifinin tekrarı ile de yapılabilir. Manevi te'kid ise kendine has bir takım lafızlarla yapılır. Bu iki te'kid metodunun yanında te'kid ifade eden usluplarda bulunmaktadır. Bunlar arasında, temyiz ve müekkid hal; te'kide yönelik tevabi olarak nesak atfı, beyan atfı, sıfat; te'kid ifade eden sözcükler vardır. Belağat açısından te'kid ise; itnab konusunda kapalılıktan sonra açıklama, umumi lafızdan sonra hususi bir lafızla, hususi bir lafızdan sonra umumi bir lafızla, tekrar, itiraz, tezyil, iğal, tekmil, tetmim ve tevşiden oluşmaktadır. Kasr konusu izafi, hakiki, sıfatın mevsuf üzerine kasrı, mevsufun sıfat üzerine kasrı, ifrda, kalb ve belirtmeli kasr çeşitlerinden oluşmaktadır. Yine mübalağa konusunda siğada ve vasıfta mübalağa bulunmaktadır. Bunun yanında teşbih, terdid, medh yollu zem ve zem yollu medh gibi te'kid metodlarını da sayabiliriz.Te'kid, ( Emphasis) is one of the most important grammer in the Arabic language. Te'kid, related a lot of nahiv subject. In the daily life fairly often applying for te'kid. For example; the man who doesn't belive story- telling, we explane this with te'kid. Or make a sign to the importance of the subject or encouragement or distant we applying for te'kid.and in the doubt or in the refuse we use te'kid. We see te'kid in the Quran a lot of. The scholar said that the Quran contain a lot of explanation of te'kid. This the same in the traditions of the prophet Muhammed's saying. If person has got positive or negative idea we didn't applying for te'kid. We understand that, the person has a doubt or refuse some things we applying for te'kid. We can see the same things in the Arabic poetry. In the Nahiv (grammar, syntax)te'kid, seperate two parts: Lafzi Te'kid ( Phonetic Emphasis) and Manevi Te'kid (Conceptional Emphasis). Lafzi Te'kid made from the letter, noun, act and sentence repating. Manevi Te'kid, made from the some determined words. At the same time there are other te'kid methods in the Arabic language. They are; mefulu mutlak, temyiz, hal, temyiz, nesak atfı, beyan atfı, sıfat and etc. In the eloquence there are this subject: İtnab, kasr, mubalaga, tesbih, terdid,itiraz, tezyil, tekmil and etc.