Türkiye's contribution to Somalia's reconstruction process through humanitarian diplomacy perspective

Abstract

Türkiye’nin Afrika Açılımı, Afrika Eylem Planı’nın deklarasyonu ile başlamış, Ak Parti’nin iktidara gelmesi ile birlikte dış politikadaki en önemli ajandalardan biri haline gelmiştir. Hem sınır komşuları ile hem de tarihi ortak kültüre sahip ülkeler ile geliştirmek istediği diplomatik, siyasi, kültürel ve ekonomik ilişkiler gösteriyor ki Türkiye’nin dış politikada bölgesel bir güç olma arzusu güçlenerek devam etmiştir. Türkiye’nin uyguladığı dış politikanın temelinde yumuşak güç kullanımı ve kriz bölgelerinde yaşayan insanlara acil insani yardım ulaştırılması yatmaktadır. Bu bağlamda, Türkiye ve Somali’nin ikili ilişkileri de 2011 yılında yaşanan ve Afrika Boynuzunda yer alan ülkeleri derinden etkileyerek binlerce insanın hayatını kaybetmesine yol açan kuraklığın yarattığı insani kriz ile başlamıştır. Türkiye, kuraklıktan etkilenen ve kriz içerisinde olan Somali’ye kapsamlı bir insani yardım sağlamıştır. Akabinde iki ülke arasındaki ikili ilişkiler güçlenmiş ve ilerleyen dönemlerde stratejik partnerliğe dönüşmüştür. Somali’deki siyasi istikrarsızlık ve güvenlik sorunlarına rağmen insani yardım faaliyetlerine devam eden Türkiye hem Somali halkı için hem de uluslararası kamuoyu nezdinde gözle görülür bir itibar kazanmıştır. Bu gelişmelerin ardından iki ülke arasındaki ilişkiler siyasi, ekonomik, kültür ve güvenlik başta olmak üzere çeşitli alanlarda gelişme göstermiştir. Türkiye bütün bunlarla birlikte Somali’nin uluslararası kamuoyunda bilinir hale gelmesi için de yoğun diplomatik faaliyetler yürütmüştür. Bu bağlamda Somali’nin içinde bulunduğu insani krizlerin ve başarısız devlet imajının çözülmesi için uluslararası kamuoyunun destek vermesi adına yoğun çalışmalar yapmıştır. Türkiye ve Somali arasındaki ikili ilişkinin çok boyutlu ve çok katmanlı olduğu görülmektedir. Öte yandan, Türkiye ve Somali arasındaki ikili siyasi ve diplomatik ilişkilerde Türkiye Somali’nin egemenlik haklarına saygı duyarak Somali’nin iç ve dış ilişkilerine müdahale etmeyerek Somali politikalarını yürütmüştür. Türkiye’nin Somali’ye yönelik uygulamış olduğu insani diplomasi faaliyetleri ve daha sonrasında iki ülke arasında gelişen ilişkilerin bir sonucu olarak ekonomik, diplomatik ve kültürel ilişkiler geliştirilmiş ve Türkiye Somali açısından stratejik partner olarak görülmüştür. Türkiye ve Somali arasındaki ilişkilerin insani yardım faaliyetleri ile başlayıp daha sonrasında gelişerek stratejik partnerlik seviyesine evrilmesi Türk dış politikası açısından büyük bir kazanımdır. Bundan ötürü de iki devlet arasındaki stratejik partnerlik boyutundaki ilişkiyi tüm detayları ile incelemek gerekmektedir. Bu tez çalışmasında da Türkiye’nin Afrika Açılımı politikası kapsamında Türkiye ve Somali arasındaki ikili ilişkiler incelenecek ve Türkiye’nin yürüttüğü dış politikanın araç ve yöntemleri analiz edilmeye çalışılacaktır. Öte yandan bu çalışma içerisinde Türkiye’nin dış politikasını tanımlarken sıkça kullanmış olduğu ‘Türk tipi insani diplomasi’ kavramının da neye tekabül ettiği tartışılacaktır. Türkiye’nin Somali’de uygulamış olduğu politikaları da bu kavram altında konumlandırarak sınıflandırılacaktır.

The Africa Initiative, which started with the declaration of Türkiye's Africa Action Plan, has become one of the essential agendas in foreign policy with the AK Party's coming to power. In respect to the diplomatic, political, cultural, and economic relations that Türkiye desires to develop both with its border neighbors and with countries with a common historical culture, the aspiration to become a regional power in foreign policy has continued. The basis of Türkiye's foreign policy is the use of soft power and the delivery of emergency humanitarian aid to people in regions experiencing humanitarian crises. In this context, bilateral relations between Türkiye and Somalia started in 2011 with the humanitarian crisis that profoundly affected the countries in the Horn of Africa, thousands of people lost their lives due to drought then. During that time, Türkiye provided comprehensive humanitarian aid to Somalia, which was in crisis and affected by drought. Subsequently, bilateral relations began to strengthen and turned into a strategic partnership afterwards. Despite the political instability and security problems in Somalia, Türkiye has intensified its humanitarian aid activities, and this has resulted in a noticeable increase in Türkiye's reputation in the region. Following the developments in 2011, bilateral relations s have improved in various fields, especially in politics, economy, culture, and security. As noted, Türkiye's activities in Somalia contributed to its reputation among the people of Somalia and the international community. In addition to the humanitarian aid activities carried out by Türkiye in Somalia, Türkiye also conducted intense diplomatic activities to make Somalia known to the international community. In this context, intensive studies have been conducted to support the international community in resolving the humanitarian crisis and the image of a failed state in Somalia. On the other hand, with regard to the bilateral political and diplomatic relations between Türkiye and Somalia, Türkiye respected Somalia's sovereignty and did not interfere in Somalia's domestic politics and foreign relations. For the sake of Türkiye's humanitarian diplomacy activities towards Somalia and the subsequent relations between the two countries; economic, diplomatic, and cultural relations were developed and Türkiye was seen as a strategic partner for Somalia. The fact that the relations between Türkiye and Somalia started with humanitarian aid activities and then evolved into a strategic partnership is a great achievement for Turkish foreign policy. This thesis will examine the bilateral relations between Türkiye and Somalia within the scope of Türkiye's Africa Initiative policy and the tools and methods of Türkiye's foreign policy will be also analyzed. In this sense, it is observed that the bilateral relationship between Türkiye and Somalia is multidimensional and multi-layered; therefore, it is necessary to examine the strategic partnership between these two states in all its details. On the other hand, this thesis will try to understand what the concept of Turkish type humanitarian diplomacy, frequently used while defining Türkiye's foreign policy, corresponds to. Moreover, classification studies will be carried out by positioning the policies implemented by Türkiye in Somalia under this concept.