Güven kavramının ekonomik analizi : Türkiye üzerine bir model denemesi

Abstract

Güven, ekonomik faaliyetle doğrudan ilişkilidir. Bireylerin ekonomik kararlarının çoğu güvene dayanmaktadır. Bu nedenle güven kelimesini kavramsallaştırma ve güveni belirleyen faktörleri ortaya koyma çabaları, literatürde yakın tarihli çalışmalarda sıkça görülmektedir. Bu çalışmalar daha çok disiplinler arası özelliğe sahiptir. Literatürde, güveni belirleyen faktörler analiz edilmektedir. Bu anlamda yapılacak bir çalışmanın, iktisat ile psikoloji ve/ veya sosyoloji bilimleri arasında köprü kuran ve araştırma sonuçlarının, ekonomik göstergelere olumlu katkı sağlayacak ekonomi politikalarının geliştirilmesine olanak vermesi arzu edilmektedir. Buradan hareketle bu çalışmada, 220 bireyden oluşan bir veri setiyle bir anket çalışması ve 21 bireyden oluşan bir grupla güven deneyi yapılmıştır. Anket verilerinin analizinde, Keşfedici Faktör Analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi yöntemleri kullanılmıştır. Geçerli ve güvenilir bir güven ölçeği oluşturulmuş ve 9 özellik, 13 madde ve 5 faktörden oluşan geçerli bir güven yapısı kurulmuş ve bu yapı doğrulanmıştır. Bu yapı ayrıca, 10 oyundan oluşan kontrollü bir güven deneyi ile davranışsal olarak gözlenmiştir. Araştırma sonuçları; Erdemlilik faktörünün hem Pozitif Karşılıklılık hem de Bireysel Sosyal Sermaye faktörlerini olumlu yönde etkilediğini ve ayrıca geçmişte olan olumlu davranış ve deneyimlerin güvenme niyetini olumlu yönde etkilediğini ve bu yapının, güvenme inançlarını destekleyen koşulların varlığında güçlü bir güven davranışına neden olduğunu ortaya koymaktadır. Şeffaflık (açıklık) ve belirlilik durumları, güveni hazırlayan en önemli unsurlar olarak belirlenmektedir.

Trust in directly related to economic activity. Most of the economic decisions of individuals are based on trust. Fort his reason, efforts to conceptualize the trust and to reveal the factors that determine trust are frequently seen in recet studies in the economic literature. These studies are mostly interdisciplinary. In the economic literature, the factors that determine trust are analyzed. It is desired that a study to be conducted in this sense will allow the development of economic policies that will bridge the gap between economic and psychology and/ or sociology, and that the results of the research will contribute positively to the development of economic policies. Fort his purpose, in this study, a questionnaire study was conducted with a data set of 220 individuals and a trust experiment was conducted with a group of 21 individuals. Exploratory Factor Analysis and Structural Equation Modeling methods were used in the analysis of the survey data. A valid and reliable trust scale was created and a valid trust structure consisting of 9 futures, 13 items and 5 factors was established and this structure was confirmed. This construct was also observed behaviorally in a controlled trust experiment consisting of 10 games. The results of the research reveal that the Virtue factor affects both Positive Reciprocity and Individual Social Capital factors positively, and that positive behaviors and experiences in the past positively affect the intention to trust favorably, and this structure causes a strong trust behavior in the presence of conditions that support trusting beliefs. Transparency (openness) and certainty are determined as the key (main) elements that build trust.