Çağdaş giysi tasarımında sanatsal biçim arayışları (issey miyake ve kuşağı örneğinde)

Abstract

Giyim, insanın var oluşuyla beraber hayatımıza girmiş; zaman içinde sosyal, kültürel ve ekonomik boyutlarıyla insanı tanımlayan ve tamamlayan en önemli ögelerden biri haline gelmiştir. Endüstri devrimiyle beraber dünyanın geçirdiği ekonomik, teknik ve sosyal evrim sonucu endüstri ürünü ve endüstriel tasarım kavramları ortaya çıkmış; giyim alanında önceden var olan yüksek terziliğin (haute couture) yanı sıra seri üretim, hazır giyim, moda ve giysi tasarımı kavramları yaratılmıştır. Günümüzde giysi tasarımı ekonomik ve kültürel dinamiklerin etkisi ile şekillenmekte ve dünyadaki tüm tüketicilere ulaşmaktadır. Batı Avrupa ve A.B.D’nin tekelindeki moda dünyasında 2. Dünya Savaşı sonrasında yükselen güç olan Japonya da söz sahibi olmuştur. İssey Miyake de bir Japon tasarımcı olarak batıdaki kültürel dalgalanmanın arttığı 1960 ve 1970’lerde farklı bir felsefenin temsilcisi olan Japon tasarımcıların en önemlilerinden birisi olarak moda literatüründe yerini almıştır. İssey Miyake kendi kültür ögelerine sahip çıkan, onlarla barışık olan, çalışmayı ve yaratmayı hayatın amacı gören, doğayı ve dünyada yaratılmış her şeyi seven ve sayan, zen duyarlılığıyla yalın, basit, huzurlu, kontrollü, olgun, alçak gönüllü bir ruh, estetik ve yaşam felsefesine sahip olan Japon kültürünün bir parçası olarak, kendi kültürünü özümsemiş; giysi tasarımının doğduğu batı kültürlerini de öğrenmiş ve bu ikisinden yola çıkarak kendi özgün ve evrensel tasarım dilini oluşturmuştur. Hayalini kurduğu özgür, mutlu, rahat, yalın giysileri tasarlarken sanata yakın duran estetik anlayışı ve biçim algısıyla da tasarımlarının değerini artırmıştır. Bedenin ve giysinin iletişimi sonucu oluşan hareketlilik ve dinamizmde tasarımın tamamlandığını düşünen Miyake, bedenle giysi arasındaki uyum ve mekansal boşluğa değer veren, beden üstünde bir heykeli andıran hacimli tasarımlarıyla öncü olmuştur. Sanat, zanaat ve teknolojiyi bir arada kullanan Miyake yerelden evrensele uzanmanın, özgün olmanın, sanatsal duyarlılığın tasarımın değerini artırmasının en önemli örneklerinden biridir.

Clothing has entered our life by the human existence and by time it has become one of the most important elements that has defined and completed the humans in social, cultural and economic dimensions. The economic, technical and social evolution that the world has faced by the endustrial revolution has introduced concepts such as industrial product and industrial design; and mass production, ready to wear, fashion and garment design concepts has been created besides the haute couture that had already existed in clothing field. Today the garment design is being shaped by economic and cultural dynamics and it reaches all the consumers worldwide. Japan had took an important role in fashion world besides the Western Europe and the U.S.A. monopolies as it became a rising power after the 2nd World War. Issey Miyake has taken place in the fashion literature as one of the most important Japanese representers of a different philosophy in the West where the cultural fluctuations were rising by 1960’s and 70’s. Being a part of the Japanese culture which maintains its cultural elements, is harmonious with itself, that sees working and creating as the aims of living, that likes and respects the nature and anything created on earth, that has a plain, simple, peaceful, controlled, mature, modest soul, esthetics and philosophy resulting from Zen sensitivity; Issey Miyake has absorbed his own culture, learned the western culture in which the garment design emerged and he has created a unique and international design language that has taken its roots from these two cultures. His esthetic understanding and form perception being close to art has increased the value of his designs while he is designing the free, happy, comfortable and plain clothes that he has been dreaming of. Miyake, who thinks the design is completed when the movement and dynamism occur as the result of the relationship between body and cloth, values the harmony and the space that exits between the body and the cloth, and has been a pioneer with his voluminous designs reminding sculpture on body. Miyake, who uses art, craft and technology together, has been one of the very significant examples of extending from local to universal, being unique and rising the value of the design by artistic sensitivity.