Kuyucaklı Abdullah Efendi ve “Ezherü’ş-Şuruh” adlı eseri : (inceleme ve tahkik)

Abstract

Sarf, Dilbilim, Kuyucaklı Abdullah, Tahkik ÖZET Bu çalışmanın konusu Kuyucaklı Abdullah b. Muhammed el-Aydînî ve Ezherü'ş-şurûh adlı eseridir. Kuyucaklı, XVII. yüzyılın sonları XVIII. başlarında Aydın ilinin Kuyucak kasabasında yaşamış bir medrese hocasıdır. Tezimiz bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte Kuyucaklı’nın yaşadığı dönemin siyasî, sosyal ve ilmî durumu genel olarak ele alındı ve sarf ilminin doğuş ve gelişimi hakkında ana hatlarıyla bilgi verildi. Birinci bölümde müellifin hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserlerinden bahsedildi. İkinci bölümde Kuyucaklı’nın Ezherü’ş-şurûh isimli eseri sarf ilminin metodolojik prensipleri açısından incelendi. Ayrıca Kuyucaklı’nın şerh ettiği ‘İzzî adlı eser ve eserin müellifi ‘İzzüdîn Zencânî hakkında bilgi verildi. Üçüncü bölümde Ezherü’ş-şurûh’un nüshalarından ve tahkikte uygulanan metoddan bahsedildi. Tahkikli metin kısmında ise eserin edisyon-kritik kurallarına uygun olarak müellif nüshasına en yakın nüshası ortaya çıkarılmaya çalışıldı. Morphology, Linguistics, Kuyucaklı Abdullah, Criticial edition.

The subject of this study is Kuyucaklı Abdullah b. Muhammed el-Aydînî ve his work named as Ezherü’ş-şurûh. Kuyacaklı is a madrasah instructor who lived in the late of 17th century and in the beginning of 18th century. Our thesis consists of an introduction and three parts. In the introduction, political, social and scientific status in the era in which Kuyucaklı lived has been discussed in general and origin and development of science of Sarf (Arabic Morphology) has been outlined. In the first chapter, the author's life, his scholar personality and works has been mentioned. In the second part, Kuyucaklı's work named as Ezherü’ş-şurûh was evaluated in terms of the methodological principles of the science of Sarf. Also, information was given regarding a work named ‘İzzî which Kuyucaklı wrote a commentary on and its author, ‘İzzüdîn Zencânî. The third section, Ezherü’ş-şurûh's copies and applied method of criticial edition were mentioned. In chapter of the text, a copy very similar to the author’s copy has been created in accordiance with version-critical rules.