2000’li yıllardan günümüze Türk animasyon filmlerinin modernleşme kuramları açısından incelenmesi

Abstract

Türk Sineması’nda 1990’ların ikinci yarısından itibaren başlayan hareketlilik, yerli sinemanın yasal düzenlemeye kavuşturulduğu, 2004 yılı 5224 sayılı kanunla daha da artmış ve özellikle 2005 yılından itibaren yerli sinema üretimleri salonları doldurmaya başlamıştır. Gelişen dijital teknolojiyle ve bu gelişmeyle birlikte Türk yönetmenler de korku, animasyon gibi türlerde yeni örneklerini izleyiciyle buluşturmuştur. Türkiye’de ilk uzun metrajlı animasyon film olan 1951 yapımı Evvel Zaman İçinde, banyosu için gönderildiği ABD’de kaybolunca, ilk reel animasyon sinema filmi olarak kabul edilen 1963 yapımı Cicican’dan sonra, sinemalarda gösterime giren uzun metrajlı yerli animasyon film üretimi olmamıştır. 2008 yılında TRT Çocuk’un faaliyetlerine başlaması, yerli çizgi film ve animasyon sinema filmi üretimleri için önemli bir milat olmuştur. Özellikle TRT Çocuk’ta yayınlanan ve büyük beğeni toplayan yerli çizgi filmler, sinema filmi formatında da gösterime girmeye başlamıştır. 2000’li yıllardan itibaren sinemalarda gösterime giren uzun metrajlı ilk Türk animasyon film ise 2009 yılı Eylül ayında vizyona giren Zeytinin Hayali filmi olmuştur ve bu filmden sonra da yerli animasyon sinema filmleri gösterime girmeye devam etmiştir.Günümüzde yerel kültürümüzün aktarım aracı olarak önem verilen, belli kriterler çerçevesinde dönemin hükümet programları, birtakım kanunlar ve kimi zaman da Kültür Bakanlığı, Başbakanlık gibi fonlar ile desteklenen 2000’li yılların Türk animasyon sinema filmleri, bu çalışmada modernleşme kuramları ekseninde incelenmiştir. İncelenen animasyon filmlerde geleneksel ve modern kültürün temsiline ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur.

The mobility in the Turkish cinema has begun to rise after the second half of 1990. This rise accelerated especially with the legal regulations such as the law no. 5224 in 2004. Local cinema products started to fill cinema saloons especially after 2005. With the advancing technology, Turkish directors has started to shoot new film types such as horror movies and animated. The first feature-length animated film of Turkey “Evvel Zaman İçinde” which was shot in 1951 was sent to USA to bath, but it got lost there. After Cicican which was accepted as the first real animated movie of Turkey and which was shot in 1963, no Turkish feature length animated film was shot even today. TRT Çocuk started broadcasting in 2008 and this has become a turning point for Turkish cartoon and animated productions. Especially the cartoons that got credit and that was broadcasted in TRT Çocuk, started to come to theatres. Zeytinin Hayali which was come out in 2009 is the first feature-length animated film of Turkey. After this film, Turkish animated films has continued to come out.Turkish animated films of 2000’s which were thought as culture carriers and were supported by government, some regulations and funds of ministry of culture and of prime ministry were examined in the line with the modernization theories in this study. Some evaluations concerning the representation of modern and traditional culture were made in the examined animated films.