Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yargı yetkisi kapsamında soykırım suçu

Abstract

Uluslararası Ceza Mahkemesi 2002 yılında Roma Statüsü’nde yer alan belirli suçlarla ilgili yargılama yapmak amacıyla kurulmuş evrensel bir yargı kuruluşudur. Mahkeme’nin yargıladığı suçlardan birisi olan soykırım suçunun tarihi süreci incelendiğinde, ilk olarak Raphael Lemkin tarafından ortaya atılmıştır. Soykırım uluslararası hukuk anlamında ilk kez Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 11 Aralık 1946 tarih ve 96(I) sayılı kararıyla suç olarak kabul edilmiş daha sonra 1948 tarihinde Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nde soykırım suçu kapsamlı olarak ele alınmıştır. Soykırım suçunun işlenebilmesi için failin özel kastla hareket etmesi gerekmektedir. Suçun tespiti hususunda bir diğer nokta failin soykırım suçuna sebebiyet veren hareketleri, korunan gruplardan birini tamamen veya kısmen yok etme kastıyla gerçekleştirdiğinin ispat edilmesidir. Özel kastın ispat edilebilmesi ve hedef grubun tespit edilebilmesi soykırım suçunun araştırılması açısından çok önemli hususlardır. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi soykırım suçunun cezalandırılması için yargılamalar gerçekleştirmişlerdir. Bu mahkemeler yaptıkları yargılamalarda Soykırım Sözleşmesi’ni yorumlayarak uygulamaya çalışmışlardır. Uygulama sonucunda verdikleri kararların, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne nasıl bir etkisi olacağı, ne gibi katkılar sağlayacağına çalışmamızda yer verilecektir. Son yıllarda çeşitli coğrafyalarda yüzlerce insanın ölümüyle sonuçlanan olaylar sonucunda soykırım suçu gündeme gelmektedir. Yaşanan olaylar sonucunda soykırım suçunun işlendiği şüphesi, kimi zaman iddia boyutunda kalsa da kimi zaman da bir devletin Mahkeme’ye başvurması boyutuna varabilmektedir. Çalışmamızda Mahkeme’nin hangi durumlarda yargı yetkisinin doğabileceği, uluslararası ceza mahkemelerinin soykırım suçu ile ilgili verdikleri kararlara da atıf yapılarak, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin soykırım suçu konusunda nasıl bir yaklaşım sergilediği, bir olayı soykırım olarak nitelendirilebilmesi için ne gibi gereklilikler aradığı hususları ayrıntılı olarak incelenecektir.

The International Criminal Court is a universal jurisdiction established in 2002 to prosecute crimes under the Rome Statute. When history of genocide is examined, it is determined that Raphael Lemkin coined the word genocide for the first time. UN General Assembly Resolution 96(1) dated 11 December 1946 recognized genocide as a crime under the law, and in 1948, the crime of genocide was comprehensively adopted in the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide. In order for the crime of genocide to be committed, the perpetrator must act with a specific intent. Another point regarding the determination of the crime is to prove that the perpetrator carried out the acts that gave rise to the crime of genocide with the intention of completely or partially destroying one of the protected groups. Being able to prove the specific intent and identify the target group are very important issues in terms of investigating the crime of genocide. International Criminal Court of Former Yugoslavia and Rwanda interpreted and tried to implement the Genocide Convention in their trials. Therefore, in this study, we will be discussed the impact and contribution of the decisions made by these courts to the ICC. As a result, in our study, the jurisdiction of the court, by referring to the decisions of the International Criminal Courts on the crime of genocide, issues such as the approach of the ICC on the crime of genocide, the conditions for defining a crime as genocide will be examined.