Dijital hediyeleşme kültürü bağlamında hayran altyazıları: Puzzle Fansub topluluğu

Abstract

Yeni medyada insanların ağlar üzerinden bir araya gelmesi, paylaşımda bulunması ve topluluk oluşturması dijital hediyeleşme olarak adlandırılan farklı bir hediyeleşme anlayışının ortaya çıkmasına yol açmıştır. Özellikle çevrimiçi hayran topluluklarında dijital hediyeleşme pratiklerinin belirgin örnekleri görülmektedir. Türkiye’de de anaakım medyada yer bulamayan animelere ilgi duyan hayranlar, interneti etkin bir şekilde kullanarak topluluklar oluşturmakta; internette dolaşıma giren animelere altyazı çevirmektedir. Bu çalışmada anime hayranlarının ürettiği bu çeviriler, topluluğa ve animeseverlere adanan dijital hediyeler olarak değerlendirilerek; hayran topluluklarının altyazı çeviri pratikleri üzerinden dijital alandaki hediyeleşme kültürünün dinamiklerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Türkiye’de etkin olarak altyazı çeviren bir hayran topluluğu olan Puzzle Fansub Topluluğu (PuzzleSubs) örneklem olarak seçilmiş; araştırma yöntemi olarak niteliksel yöntem tercih edilmiştir. Bu kapsamda çevrimiçi gözlemin yanı sıra site moderatörü ve kurucusu ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Hayran altyazısı topluluğu içerisinde içerik üretimi sürecinde görev alan kullanıcılardan ise Google Form üzerinden yapılandırılmış sorulara dayalı bir çevrimiçi görüşme formu aracılığı ile veri toplanmıştır. Bu kapsamda 17 katılımcı araştırmaya dâhil olmuştur.

People gathering on networks, sharing and forming communities through new media, have caused a new conception of gift giving, called digital gift giving. Especially, significant examples of digital gift giving practices are observed in online fan communities. In Turkey the fans who are interested in animes, which are not accessible through mainstream media, use the internet to assemble online and form communities, and are involved in fansubbing practices. Within this study, the fan produced subs are seen as gifts to the community and to the anime lovers. It is aimed to understand the dynamics of digital gift giving culture through the subtitling practices of fan communities. In this article an active Puzzle Fansub community, Puzzle Fansub, is chosen as a sample. Qualitative research method is used in this article. In this context, online observations as well as in-depth interviews with the site’s moderator and founder were realised. In addition, a structured online questionnaire through Google Form is used to obtain data from the users involved in content production. Within this scope 17 participants were involved in the online questionnaire.